Rekordowa liczba premier do zobaczenia od 22 października w Łodzi

Co się kryje za kulisami branży filmowej? 17. Festiwal Kamera Akcja zaprasza do odkrywania nie tylko najlepszego kina, ale także źródeł decyzji, które stoją za każdą produkcją. Nagrodę specjalną dla krytyka filmowego otrzyma Tadeusz Sobolewski, a dla twórczyni – Laia Casanovas. Zaplecze filmowego warsztatu odsłonią masterclassy m.in. z producentem Mariuszem Włodarskim. W dyskusjach PRALNIA i FALA przyjrzymy się kontrowersyjnym praktykom związanym z tzw. art washingiem oraz sprawczości krytyki, a sekcja „Młodzi i Shorty” odda głos nowemu pokoleniu twórców. 5 października ruszyła sprzedaż biletów oraz zapisy na warsztaty i masterclassy. W programie festiwalu znalazło się ponad 80 filmów i rekordowa liczba premier. Skonstruuj swój festiwalowy plan – od wydarzeń online na Think Film 19–21 października, po cztery dni spotkań, rozmów i seansów filmowych  w Łodzi od 22 do 25 października.  

Tadeusz Sobolewski i Laia Casanovas z Nagrodami Specjalnymi Festiwalu Kamera Akcja

Kino zaczyna się na ekranie, ale jego siła rodzi się ze współpracy wielu twórczych osobowości. Festiwal Kamera Akcja od lat przygląda się tym zależnościom, podkreślając zarówno znaczenie krytyki filmowej, jak i wkład osób, których praca współtworzy filmowe doświadczenia. Nagrody specjalne podczas 17. edycji otrzymają Tadeusz Sobolewski i Laia Casanovas – mistrz słowa i mistrzyni dźwięku. Łączą ich autorski głos, wrażliwość i umiejętność wydobywania z kina tego, co łatwo mogłoby umknąć uwadze widza.

Tadeusz Sobolewski zostanie doceniony za wieloletni wkład w rozwój sztuki filmowej. Krytyk filmowy związany z „Filmem”, „Kinem” oraz „Gazetą Wyborczą”, od dekad towarzyszy kolejnym pokoleniom twórców i widzów. Co film mówi o człowieku? Jak spotyka się z naszym własnym doświadczeniem? W jego pisaniu takie pytania otwierają rozmowę, która sięga daleko poza ekran. Autor „Dziecka Peerelu”, „Człowieka Mirona” i „Cannes. Religii kina” splata film z literaturą, historią i osobistą pamięcią, zachowując ciekawość i niezależność spojrzenia. Jego teksty pozwalają wracać do znanych dzieł z nowymi pytaniami, a w niepozornej scenie odnaleźć klucz do całej opowieści. Pokazują też, że krytyka sama może być sztuką i przedłużać życie filmu długo po jego premierze.

Obok mistrza słowa Festiwal Kamera Akcja wyróżni nagrodą specjalną Laię Casanovas, tym samym podkreślając jej wkład w rozwój sztuki filmowej, a także wpływ artystyczny reżyserii dźwięku jako profesji,  która często niesłusznie pozostaje na drugim planie. Za pracę przy „Sirât” Casanovas zdobyła Europejską Nagrodę Filmową, a wspólnie z Amandą Villavieją i Yasminą Praderas także nagrodę Goya oraz nominację do Oscara, zostając tym samym pierwszym w historii Amerykańskiej Akademii Filmowej kobiecym zespołem nominowanym w tej kategorii. Laia Casanovas pracowała m.in. przy „Matkach równoległych” i “Ludzkich dzieciach” Pedro Almodóvara. W „Sirât” Ólivera Laxe pokazała, jak wiele można opowiedzieć za pomocą basu, szmeru czy nagłego wyciszenia. Rave’owa muzyka, odgłosy pojazdów i pustynnego otoczenia budują przestrzeń, której napięcie widz odczuwa niemal fizycznie. Podczas festiwalowego masterclassu laureatka opowie o kulisach swojego warsztatu: jak nadać filmowej przestrzeni brzmienie, budować napięcie i sprawić, by cisza przyciągała uwagę równie mocno jak najgłośniejszy bas. Podczas festiwalu odbędzie się także polska premiera jej najnowszej produkcji tj. “Dobrych manier” w reżyserii Celii Rico Clavellino.

Kto rozdaje karty w kinie? Dyskusje 17. FKA

Czy kino może zmieniać sposób myślenia o świecie? A co jeśli jednocześnie pomaga wybielać wizerunek tych, którzy go niszczą? Kto decyduje, który film zobaczymy, a o którym nawet nie usłyszymy? W tym roku Festiwal Kamera Akcja zaprasza na dwie dyskusje na Scenie Monopolis w Łodzi – o odpowiedzialności branży, sile krytyki filmowej i zależnościach, które rzadko widać na ekranie.

24 października, o godz. 15:00 podczas „PRALNI. O artwashingu i green filmingu”, pod lupę trafią związki sztuki, pieniędzy i deklarowanych wartości. Ekologiczne plany zdjęciowe mogą być wizytówką zaangażowanej branży. Co jednak dzieje się, gdy za szlachetnymi hasłami stoją interesy państw, banków czy koncernów paliwowych? Gdzie kończy się odpowiedzialność, a zaczyna sprawnie zaplanowana kampania wizerunkowa? O tym, czy kino potrafi uczciwie przyjrzeć się także własnemu zapleczu, porozmawiają producentka Aleksandra Konieczna, aktywistka klimatyczna Kai Lana Robert i krytyk Jakub Majmurek. Spotkanie poprowadzi Michał Pabiś-Orzeszyna. Punktem wyjścia do rozmowy jest artykuł Zofii Płoskiej-Czartoryskiej o artwashingu z magazynu „Pismo” – patrona medialnego dyskusji.

25 października, o godz. 15:00, „FALA. O sprawstwie krytyki filmowej” przeniesie uwagę na walkę o widoczność i ograniczony czas widza. Dlaczego jedne tytuły płyną na fali festiwalowego entuzjazmu, a inne znikają z repertuarów tydzień po premierze? Czy świetna recenzja może otworzyć filmowi drogę do kin, a chłodne przyjęcie pogrzebać jego szanse, zanim dotrze do szerszej publiczności? Miłosz Stelmach porozmawia z producentem Stanisławem Zaborowskim, krytyczką Julią Taczanowską oraz filmoznawcą i byłym dyrektorem MFF Nowe Horyzonty Marcinem Pieńkowskim, o tym, jak opinie mediów, festiwalowa fama i decyzje dystrybutorów kształtują nasze filmowe wybory. Rozmowę współtworzyć będzie publiczność – pytania i głosy z sali nadadzą jej kierunek, a część tematów wyłoni się z odbywających się tego samego dnia warsztatów designu spekulatywnego, podczas których uczestnicy opracują możliwe scenariusze przyszłości. To zaproszenie do wspólnego zastanowienia się, jak mógłby działać polski obieg filmowy, w którym wartościowe kino ma większą szansę spotkać swoich widzów. Wstęp na dyskusje w ramach festiwalu jest wolny dla wszystkich.

Zanim rozpocznie się odsłona stacjonarna

Festiwalowe emocje zaczną się jeszcze przed pierwszym seansem w Łodzi. Od 19 do 21 października 17. Festiwal Kamera Akcja zaprasza do serwisu Think Film – na filmy i spotkania, które otwierają nowe perspektywy oraz zapowiadają wątki programu stacjonarnego.

Jak sąsiedzki konflikt zamienia się w bezwzględną walkę o prawo do życia na własnych zasadach? „Bestie” Rodriga Sorogoyena to duszny thriller, w którym marzenie francuskiego małżeństwa o spokojnym życiu na galicyjskiej prowincji zderza się z niechęcią miejscowych. Pokaz będzie wprowadzeniem do przedpremierowego seansu „Natury miłości”, najnowszego filmu reżysera w programie stacjonarnym. W „Ludzkim głosie” Pedra Almodóvara napięcie rodzi się z oczekiwania i rozmowy telefonicznej. Tilda Swinton zamienia pożegnanie z partnerem w monolog pełen rozpaczy, buntu i emocjonalnej intensywności. Film wpisuje się w festiwalowe zainteresowanie reżyserią dźwięku i twórczością Lai Casanovas. Do wcześniejszych dokonań tegorocznych gości widzowie wrócą także za sprawą „Arii Divy” Agnieszki Smoczyńskiej, zrealizowanej w Studiu Munka w koprodukcji z Wajda School w 2007 roku. Pokaz pozwoli wrócić do początków filmowej drogi Agnieszki Smoczyńskiej, zanim widzowie zobaczą w Łodzi jej najnowszy film – „Hot Spot”. Z kolei „Radość życia” Szymona Waćkowskiego z Dobromirem Dymeckim w obsadzie to okazja do przyjrzenia się aktorowi przed pokazem „Czasu, który nie nadszedł”. Pogram dopełni „Mārama” Taratoa Stapparda – debiut łączący gotycki horror z opowieścią o kolonializmie i odzyskiwaniu własnej tożsamości. Młoda Maoryska przybywa do Yorkshire w poszukiwaniu rodzinnej historii, lecz zamiast odpowiedzi znajduje ślady przemocy, które prowadzą ją do konfrontacji z przeszłością. Seans uzupełni sekcję “Na fali” w ramach edycji stacjonarnej.

Program online to także jakościowe spotkania z gośćmi. Karolina Bogus, scenarzystka i absolwentka Szkoły Filmowej w Łodzi, opowie o swojej debiutanckiej książce „Zrozumieć bohaterkę. Schemat narracyjny oparty na kobiecym doświadczeniu”. Będzie to okazja do zrozumienia, jak doświadczenia kobiet zmieniają sposób tworzenia postaci i prowadzenia opowieści. W edycji online będzie można posłuchać także rozmowy z Kubą Mikurdą wokół publikacji „Oko wykol”, w której pisze o twórcach i filmach osobnych – od Guya Maddina i braci Quay po Waleriana Borowczyka, Andrzeja Żuławskiego, Wilhelma Sasnala i Tsai Ming-lianga – tropiąc to, co uwodzi, niepokoi i wymyka się prostym interpretacjom. Nowe tropy podsunie również sekcja „Nauka inspiruje” Uniwersytetu Łódzkiego. Co ewolucja ma wspólnego z miłością, fale radiowe z codziennością, a Muminki z uważnością na innych? W części online odpowiedzi poszukają antropolożka dr Anna Machin, Kamila Samolej i prof. Jarosław Płuciennik. Wspólnie z UŁ festiwal zaprasza do odkrywania związków między nauką a kinem i do sprawdzania, dokąd może zaprowadzić nas ciekawość.

Ruszyły zapisy na warsztaty i masterclassy na FKA

Jak filmowy pomysł trafia na ekran? Dlaczego cisza potrafi niepokoić bardziej niż hałas? I czy rozmowa między krytykami a twórcami może zmienić branżę? 5 października ruszyły zapisy dla karnetowiczów oraz sprzedaż biletów na warsztaty i masterclassy. 23 października o godz. 13:00 w Kinie Szkoły Filmowej z publicznością spotka się Mariusz Włodarski, producent i założyciel Lava Films. Gość w ramach masterclass opowie o zawodzie, w którym artystyczna intuicja spotyka się z odpowiedzialnością za zespół i budżet. Współpraca z Magnusem von Hornem oraz doświadczenia przy „Dziewczynie z igłą”, „Intruzie” czy „Śniegu już nigdy nie będzie” staną się punktem wyjścia do rozmowy o relacji z reżyserem, dobieraniu współpracowników i rozwijaniu kariery. Tego samego dnia o godz. 15:00 w Kinie w budynku Z Szkoły Filmowej uwagę przejmie dźwięk. Laia Casanovas, nominowana do Oscara za „Sirât”, współpracująca m.in. z Pedro Almodóvarem, pokaże, jak budować za jego pomocą przestrzeń, napięcie i emocje. Masterclass poprowadzi Katarzyna Szczerba ze Szkoły Filmowej w Łodzi. 24 października w godz. 10:00–11:30 w TOYA Studios przy ul. Łąkowej organizatorzy zapraszają na warsztaty „Dźwięk w kinie” z Michałem Kosterkiewiczem. Uczestnicy zajrzą za kulisy pracy realizatora dźwięku i na konkretnych przykładach poznają tajniki filmowej warstwy audialnej. To propozycja dla każdego kinomana, który chce z bliska zobaczyć i usłyszeć, jak film brzmi w profesjonalnym studiu dźwiękowym oraz przekonać się, jak dźwięk potrafi budować emocje, znaczenia i napięcie. MediaLab: warsztaty dziennikarsko-medialne dla studentów to z kolei propozycja dla wszystkich studentów zainteresowanych pracą w mediach branżowych. Podczas czterech dni uczestnicy poznają specyfikę zawodu, warsztat krytyka i dziennikarza filmowego oraz zasady tworzenia materiałów poświęconych kinu. Program łączy zajęcia warsztatowe z udziałem w wybranych wydarzeniach 17. Festiwalu Kamera Akcja, które staną się przestrzenią do realizacji praktycznych ćwiczeń – od obserwacji i analizy wydarzeń po przygotowywanie własnych materiałów. Zajęcia poprowadzą Mariola Wiktor, krytyczka filmowa i  laureatka Nagrody Specjalnej Festiwalu w 2024 roku, Michał Kaczoń, krytyk filmowy  oraz Astrid Jarosławska, PR Managerka współpracująca z platformami streamingowymi.

Po napisach rozmowa nadal trwa. Spotkania i wydarzenia specjalne na Kamerze Akcji

Na Kamerze Akcji seans jest początkiem rozmowy zarówno z twórcami, jak i innymi widzami. 24 października od godz. 12:35 w Szkole Filmowej w Łodzi odbędzie się ostatni blok Międzynarodowego Konkursu Authors Spotlight, a po nim „Młodzi i Shorty” – spotkanie z twórcami i twórczyniami filmów oraz animacji konkursowych. To okazja, by poznać nowe pokolenie kina i zapytać o jego pomysły, poszukiwania oraz pierwsze zawodowe wyzwania. Anna Serdiukow, dyrektorka programowa Koszalińskiego Festiwalu Debiutów Filmowych „Młodzi i Film” poprowadzi rozmowę o pracy z aktorami, wyborach wizualnych i tym, jak przekuć osobiste doświadczenie w ekranową historię. Wśród gości znajdą się m.in. Mieszko Chomka, Monika Krupa i Alicja Błaszczyńska. Tego samego dnia o godz. 20:00 w Kinie Szkoły Filmowej widzowie zobaczą „Extra Geography” Molly Manners, prezentowane w partnerstwie z Międzynarodowym Festiwalem Filmów Młodego Widza Ale Kino! Poprzedzające seans wprowadzenie Marty Jodko pomoże przyjrzeć się językowi filmu i elektryzującej relacji bohaterek. 25 października o godz. 12:45 w Kinie A Szkoły Filmowej przegląd „3x Wajda” połączy Rok Andrzeja Wajdy, nadchodzące 25-lecie Szkoły Wajdy i 15-lecie Wajda Studio, natomiast o godz. 13:00 w Kinie Kinematograf w Muzeum Kinematografii, kultowy wideoesej „The Last Angel of History” Johna Akomfraha otworzy rozmowę o afrofuturyzmie, twórczości Octavii E. Butler i wyobraźni jako narzędziu zmiany. Esej zostanie pokazany w ramach programu towarzyszącego wystawie „Suzanne Treister: Prorocze śnienie” w Muzeum Sztuki w Łodzi. Po projekcji Paweł Frelik i Krystyna Mazur porozmawiają z kuratorką Gabrielą Sitek o tym, jak wizje przyszłości pomagają odczytywać przeszłość i jak szukać alternatyw dla teraźniejszości.

—

17. Festiwal Kamera Akcja odbędzie się od 22 do 25.10.2026 r. w Łodzi oraz online od 19 do 21.10.2026 r. na platformie Think Film. Zadanie realizowane jest dzięki dofinansowaniu z budżetu Miasta Łodzi. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej oraz Uniwersytetu Łódzkiego – mecenasa festiwalu. Sekcja „Reżyseria dźwięku” realizowana​ jest we współpracy ​ze Szkołą Filmową w Łodzi​ oraz Ambasadą Królestwa Hiszpanii w Polsce. Partnerem sekcji jest Filmweb. Głównymi partnerami festiwalu są Monopolis, Szkoła Filmowa w Łodzi i Muzeum Kinematografii. Festiwal Kamera Akcja i Festiwal Mediów Człowiek w Zagrożeniu tworzą sieć współpracy „Łódzki Festiwal Filmowy”.