Łódzkie na giełdzie. Obraz gospodarki regionu [FELIETON]

Na głównym rynku jest ich trzynaście - Big Cheese Studio, FoodHub, LSI Software, Mabion, Mex Polska, Mirbud, Monnari Trade, Pharmena, Rainbow Tours, Redan, Render Cube, Wielton i Zamet. Wśród nich jedna, Redan, jest w likwidacji i już pozbawiona głównych aktywów, ale wciąż notowana. 

Łódzkie na siódmym miejscu w Polsce

Ta liczba nie jest duża. Plasuje województwo łódzkie na siódmym miejscu w Polsce. Więcej spółek z rynku głównego ma swoje siedziby, poza wspomnianym mazowieckim (139 spółek), w województwach: dolnośląskim (45), śląskim (38), małopolskim (35), wielkopolskim (25) i pomorskim (16). 

Warto jeszcze dodać, że 16. kwietnia 1991 roku na pierwszej sesji GPW w Warszawie, wśród pięciu notowanych spółek, była jedna łódzka - Próchnik. 
Na rynku NewConnect jest notowanych kolejnych 355 spółek. 

Z województwa łódzkiego jest ich dwanaście - Biogened, Excellence, Galvo, Grupa Klepsydra, Hurtimex, Kancelaria Prawna – Inkaso WEC, Kubota, M Food, Makolab, Milkpol, MVA Green Energy, Punch Pank. Znów więcej, niż w województwie łódzkim, swoje siedziby ma w województwach: mazowieckim (160 spółek), śląskim (36), małopolski (31), dolnośląskim (30), wielkopolskim (29) i pomorskim (14), ale na tym rynku dodatkowo kujawsko-pomorskim (14). 

Rynek NewConnect z założenia jest przeznaczony dla mniejszych spółek, ma niższe wymogi wejścia, spółki tu notowane podlegają mniejszej liczbie regulacji, niższe są też wymogi dotyczące raportowania. Trzeba jednak podkreślić, że jest też dobrą formą zwiększenia rozpoznawalności i wiarygodności. Wiele spółek traktuje NewConnect jako etap przejściowy przed przejściem na główny parkiet. Dlatego część z tych spółek, choć pewnie nie wszystkie, w przyszłości może także znaleźć się na rynku głównym.

Obecnie Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie nie elektryzuje już może tak bardzo, jak 20-30 lat temu. Dziś jest więcej możliwości inwestycyjny niż jeszcze dwie dekady temu. Wielu inwestorów wybiera inne formy lokowania swojego kapitału. Chociażby na rynku nieruchomości, który daje większe poczucie stabilności i pewniejsze oraz mniej ryzykowne dochody z najmu. 

Do tego doszła konkurencja ze strony innych giełd i niewielka liczba debiutów na polskim rynku. Indywidualny inwestor ma także dostęp do bez mała tysiąca funduszy inwestycyjnych (ETF-ów) czy nawet kryptowalut, Przeszkodą już nie jest ograniczenie produktowe, informacyjne, geograficzne czy walutowe, Można, w zasadzie  nie wychodząc z domu, kupić dowolne aktywo, w dowolnym miejscu na ziemi. 

Najszybciej GPW w Warszawie rozwijała się pod koniec XX wieku i na początku XXI. Wtedy to każdego roku debiutowało kilkanaście, a czasami nawet kilkadziesiąt spółek podczas gdy w ostatnich latach na rynku głównym nowe spółki można policzyć na palcach jednej ręki.  

Obecnie rola giełdy w polskiej gospodarce jest mniejsza, a kapitalizacja rynkowa (wartość rynkowa wszystkich notowanych spółek) w stosunku do Produktu Krajowego Brutto zmniejszyła się z 35% w 2014 roku do około 25% na koniec 2023 roku i jest dużo niższa od średniej w Unii Europejskiej, gdzie w tym samym czasie wzrosła z 57% do 67%. I spadek ten nastąpił pomimo trwającej od kilku lat hossy i przy rekordowym poziomie Warszawskiego Indeksu Giełdowego (WIG).

Wciąż jednak GPW w Warszawie pozostaje dobrym barometrem gospodarki, a struktura notowanych spółek pod względem lokalizacji odzwierciedla potencjał poszczególnych miast wojewódzkich i samych województw. 

Pod względem liczby ludności województwo łódzkie jest na siódmym miejscu w Polsce. Właśnie za: mazowieckim, śląskim, wielkopolskim, małopolskim, dolnośląskim i pomorskim. Te województwa wyprzedzają też łódzkie pod względem siły gospodarczej mierzonej na przykład Produktem Krajowym Brutto per capita. 

Województwo łódzkie jako region centralnie położony kojarzy się przede wszystkim z transportem, magazynami i AGD. Wpływ na obecną sytuację miała najpierw transformacja ustrojowa. 

"Województwo łódzkie nie zostało regionem nowoczesnego przemysłu i usług"

Dr Paweł Sekuła, analityk rynków kapitałowych i pracownik Uniwersytetu Łódzkiego, uważa, że:

„Rozwój gospodarczy aglomeracji łódzkiej po zmianach politycznych w latach 1989-1990 jest w znacznym stopniu zdeterminowany jej historią. Łódź, centrum przemysłu lekkiego, właściwie monokultura włókiennicza, stała się ofiarą zmian systemowych oraz globalizacji. Szereg przedsiębiorstw upadło w bardzo krótkim czasie, nieprzystosowana do nowej konkurencyjnej gospodarki kapitalistycznej i poddana silnej presji kosztowej producentów azjatyckich. Skutkowało to poważnymi problemami społeczno-gospodarczymi. Ceny mieszkań w Łodzi nadal są jednymi z najniższych w Polsce, wśród dużych aglomeracji. Łódź trzeba było wymyślić na nowo, a to wymaga czasu”. 

Nie udało się z Łodzi stworzyć centrum IT. Rola centrum finansowego jest naturalnie zarezerwowana dla Warszawy. Województwo łódzkie nie zostało też regionem nowoczesnego przemysłu i usług, choć dzięki położeniu przemysł się ostatnio rozwija. Kolejne strategie okazują się nieskuteczne, a jednym z widocznych tego efektów jest zmniejszanie się liczby mieszkańców w Łodzi i województwie. 

Znajduje to też odzwierciedlenie w liczbie łódzkich spółek notowanych na GPW w Warszawie. To pośredni efekt słabszego rozwoju i jeden ze wskaźnik pokazujący, że Łódź i województwo nie znalazły skutecznej drogi, by dorównać wielu szybciej rozwijającym się regionom, o czym nieprzerwanie mówi się od początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku.  

Być może lekarstwem na to mógłby być system zachęt, preferencji czy ulg podatkowych, który pomógłby przyciągnąć globalnych inwestorów, firmy wysokich technologii, centra danych, biotechy czy magazyny energii, bo Łódź ma duży potencjał związany z tradycjami przemysłowymi, zapleczem akademickim, infrastrukturą logistyczną, czy relatywnie dużym rynkiem wewnętrznym i rynkiem pracy. Również obejmującym wysokiej klasy specjalistów.

Dr hab. Leszek Bohdanowicz, prof. UŁ
Uniwersytet Łódzki
Centrum Analiz Biznesowych UŁ