Obowiązkowa wymiana obejmie prawa jazdy wydane do 18 stycznia 2013 r. Wynika to bezpośrednio z art. 124 ustawy o kierujących pojazdami. Przepisy przewidują, że dotychczasowe dokumenty mają zostać zastąpione prawami jazdy zgodnymi z nowym wzorem, wydawanym od 19 stycznia 2013 r.
Skala przedsięwzięcia będzie bardzo duża. Anna Szumańska, rzeczniczka Ministerstwa Infrastruktury, informowała Dziennik.pl, że obowiązek obejmie około 15 mln dokumentów. Nie oznacza to jednak, że wszyscy ich posiadacze mają zgłosić się do wydziałów komunikacji jednocześnie.
Ustawa wyznacza szeroki przedział czasowy. Wymiana ma następować od 19 stycznia 2028 r. do 18 stycznia 2033 r. Konkretne terminy ma określić minister właściwy do spraw transportu w rozporządzeniu przygotowanym w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji.
Na 22 sierpnia 2026 r. nie obowiązuje jeszcze szczegółowy harmonogram przypisujący konkretne roczniki wydania dokumentów do określonych miesięcy lub lat. Przepisy dają natomiast kierowcy możliwość wcześniejszej wymiany prawa jazdy na jego wniosek.
Wymiana prawa jazdy nie oznacza ponownego egzaminu
Kluczowe jest rozróżnienie ważności samego dokumentu od ważności uprawnień do prowadzenia pojazdów. Kierowca, który przed 2013 r. otrzymał bezterminowe uprawnienia kategorii B, nie będzie musiał ponownie zdawać egzaminu tylko dlatego, że wymienia blankiet prawa jazdy.
Zmieni się natomiast sam dokument. Obecne przepisy przewidują, że prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E oraz T są co do zasady wydawane na maksymalnie 15 lat. Okres ten może być krótszy, jeżeli wynika to z orzeczenia lekarskiego.
Inne zasady dotyczą między innymi kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E. Takie prawa jazdy wydawane są zasadniczo na pięć lat, nie dłużej jednak niż pozwalają na to odpowiednie orzeczenia lekarskie i psychologiczne.
W praktyce oznacza to, że osoba posiadająca bezterminowe uprawnienia do prowadzenia samochodu osobowego nie traci ich wyłącznie dlatego, że nowy blankiet będzie miał określoną datę ważności. Po upływie ważności dokumentu konieczne będzie ponowne przeprowadzenie procedury administracyjnej związanej z jego wydaniem.
Dokument straci ważność po upływie terminu wymiany
Art. 124 ustawy przesądza jednocześnie, że stare dokumenty zachowują ważność nie dłużej niż do terminu ich obowiązkowej wymiany. Jeżeli kierowca nie wymieni prawa jazdy w wyznaczonym czasie, sam dokument utraci ważność.
Nie należy jednak automatycznie utożsamiać utraty ważności blankietu z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. To dwie różne instytucje prawne. Problem ten został zresztą podniesiony w 2026 r. w interpelacji poselskiej dotyczącej przygotowania administracji do masowej wymiany dokumentów. Posłowie zwrócili się do Ministerstwa Infrastruktury między innymi o jednoznaczne określenie konsekwencji niewymienienia dokumentu oraz wytycznych dla Policji i Inspekcji Transportu Drogowego.
Dlatego podawana niekiedy informacja, że niewymienienie starego prawa jazdy automatycznie oznacza prowadzenie pojazdu bez uprawnień i mandat od 1500 zł, jest zbyt daleko idącym uproszczeniem. Ustawa wprost przesądza o utracie ważności dokumentu, a nie o automatycznym cofnięciu nabytych wcześniej uprawnień.
Nowa cena prawa jazdy ma wynieść 115,50 zł
Ministerstwo Infrastruktury przygotowało również zmianę wysokości opłat za wydawanie dokumentów kierowców. Projekt zakłada wzrost opłaty za wydanie prawa jazdy ze 100 do 115,50 zł. Opłata za międzynarodowe prawo jazdy ma natomiast wzrosnąć z 35 do 40,50 zł.
Resort uzasadnia zmianę przede wszystkim wzrostem kosztów produkcji dokumentów oraz inflacją. W projekcie zastosowano skumulowany wskaźnik waloryzacji uwzględniający wzrost cen w latach 2023 i 2024. Wyniósł on 15,41 proc.
Istotne jest jednak, że na 22 sierpnia 2026 r. kwoty 115,50 zł i 40,50 zł nadal wynikają z projektu zmian, a nie z obowiązującego rozporządzenia. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 r. przewiduje opłatę 100 zł za wydanie prawa jazdy oraz 35 zł za międzynarodowe prawo jazdy.
Samorządy postulowały nawet znacznie większą podwyżkę. W styczniu 2026 r. podczas prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego strona samorządowa wskazywała, że wzrost o około 15 proc. nie rekompensuje kosztów obsługi mieszkańców i produkcji dokumentów. Samorządowcy postulowali podwojenie opłaty, ale rządowy projekt nie poszedł tak daleko.
Wymiana prawa jazdy w 2026 r. niezależnie od reformy
Masowa wymiana dokumentów rozpocznie się dopiero w 2028 r., ale część kierowców musi zgłosić się do urzędu wcześniej. Dotyczy to przede wszystkim osób, których terminowe prawo jazdy lub konkretna kategoria uprawnień traci ważność.
Nowy dokument jest potrzebny również w przypadku utraty lub zniszczenia prawa jazdy albo zmiany danych, które znajdują się na dokumencie. Nie dotyczy to jednak zmiany adresu zamieszkania. Od 4 marca 2019 r. nowe prawa jazdy nie zawierają adresu, a wcześniejsze dokumenty zachowują ważność również po przeprowadzce kierowcy.
Wymiana starego bezterminowego prawa jazdy dokonywana w latach 2028–2033 będzie następowała na wniosek posiadacza i za opłatą. Organ wydający dokument będzie przy tym sprawdzał zgodność danych zapisanych na dotychczasowym prawie jazdy z informacjami znajdującymi się w Centralnej Ewidencji Kierowców.
Unijne prawo jazdy maksymalnie na 15 lat
Zmiany wpisują się w unijny system ujednolicania zasad wydawania praw jazdy. W uzgodnionej reformie unijnych przepisów przyjęto 15-letni standardowy okres ważności prawa jazdy dla samochodów osobowych i motocykli. Państwa członkowskie mogą go skrócić do dziesięciu lat, jeżeli prawo jazdy pełni jednocześnie funkcję krajowego dokumentu tożsamości.
W przypadku samochodów ciężarowych i autobusów okres ważności ma wynosić pięć lat. Państwom pozostawiono również możliwość skracania ważności dokumentów kierowców w wieku co najmniej 65 lat, ale nie oznacza to wprowadzenia w całej Unii obowiązkowych badań lekarskich dla wszystkich seniorów.
Polskie przepisy nie przewidują obecnie automatycznego odbierania lub ograniczania prawa jazdy wyłącznie z powodu ukończenia 65 lat. Ewentualne ograniczenie okresu uprawnień może natomiast wynikać z indywidualnej oceny stanu zdrowia kierowcy.
Źródła
- Ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
- Ministerstwo Infrastruktury – projekt zmian wysokości opłat za wydanie prawa jazdy
- Dziennik.pl – informacje Ministerstwa Infrastruktury oraz wypowiedź Anny Szumańskiej dotycząca skali obowiązkowej wymiany
- Sejm RP – interpelacja dotycząca przygotowania administracji do wymiany praw jazdy
- Ministerstwo Infrastruktury – informacje dotyczące dokumentów prawa jazdy bez adresu zamieszkania
- Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej – przepisy dotyczące okresu ważności praw jazdy
- Serwis Samorządowy PAP – informacje dotyczące stanowiska samorządów w sprawie opłat za wydawanie praw jazdy
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.