Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego. Czy 1 sierpnia jest wolny?

1 sierpnia 2026 r. i dzień wolny od pracy – ostateczny skutek decyzji

1 sierpnia 2026 r. nie będzie dniem ustawowo wolnym od pracy. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji przyjęła 27 maja 2026 r. odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na dezyderat nr 161. Resort poinformował w niej, że nie prowadzi prac nad dopisaniem rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego do ustawowego katalogu dni wolnych.

Przyjęcie odpowiedzi ministerstwa oznacza, że petycja nie doprowadziła do przygotowania projektu nowelizacji ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Komisja nie wystąpiła z własną inicjatywą ustawodawczą, a w Sejmie nie rozpoczęto procedury, która mogłaby zmienić status 1 sierpnia jeszcze w 2026 r.

Tegoroczna rocznica przypada w sobotę. Dla osób pracujących od poniedziałku do piątku będzie to zazwyczaj dzień wolny wynikający z przyjętego rozkładu czasu pracy. Nie będzie to jednak wolne przysługujące z powodu Narodowego Dnia Pamięci Powstania Warszawskiego. Pracownicy, dla których sobota jest normalnym dniem wykonywania obowiązków, nie otrzymają z tego tytułu szczególnego zwolnienia.

Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego bez automatycznego wolnego

Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego jest świętem państwowym ustanowionym ustawą z 9 października 2009 r. Przepisy weszły w życie jeszcze w 2009 r., a obchody w tej formule organizowane są od 2010 r. Inicjatywa ustawodawcza wyszła od prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Święto miało być wyrazem hołdu dla uczestników Powstania Warszawskiego oraz osób, które walczyły o wyzwolenie stolicy i niepodległość Polski.

Status święta państwowego nie oznacza jednak automatycznie, że pracownik ma tego dnia wolne. Konieczne jest wyraźne umieszczenie konkretnej daty w ustawie o dniach wolnych od pracy. Takiego statusu nie mają również między innymi Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej obchodzony 2 maja oraz Dzień Edukacji Narodowej przypadający 14 października.

W przypadku 1 sierpnia nie zmienia tego również ranga uroczystości ani organizowana o godzinie 17.00 Godzina „W”. Państwowy i społeczny charakter obchodów pozostaje niezależny od regulacji dotyczących czasu pracy.

Petycja o dzień wolny 1 sierpnia i stanowisko MRPiPS

Propozycję zmiany przepisów przedstawiło Stowarzyszenie „Lepszy Sulejówek”. Petycja oznaczona numerem BKSP-155-X-342/24 wpłynęła do Sejmu 14 listopada 2024 r. Jej autorzy wystąpili o ustanowienie rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego dniem ustawowo wolnym od pracy.

Stowarzyszenie argumentowało, że takie rozwiązanie umożliwiłoby większej liczbie osób uczestniczenie w uroczystościach oraz sprzyjałoby edukacji historycznej i pogłębianiu wiedzy o wydarzeniach z 1944 r. Zwrócono także uwagę na potrzebę stworzenia przestrzeni do refleksji nad znaczeniem Powstania Warszawskiego i jego miejscem w polskiej historii.

Komisja do Spraw Petycji rozpatrzyła dokument 2 kwietnia 2025 r. Poseł Marcin Józefaciuk zaproponował wówczas wystąpienie do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o oficjalne stanowisko. Komisja poparła ten wniosek, a następnie przyjęła dezyderat nr 161.

Ministerstwo odpowiedziało 19 stycznia 2026 r. Resort wskazał, że nie prowadzi prac legislacyjnych zmierzających do ustanowienia 1 sierpnia dniem wolnym. Podkreślił jednocześnie, że rozszerzenie ustawowego katalogu wymagałoby oceny następstw gospodarczych i społecznych oraz konsultacji z partnerami społecznymi. Nie przedstawił jednak projektu ani harmonogramu takich analiz.

MRPiPS zaznaczyło również, że obecny status prawny nie obniża rangi obchodów. Rocznice wybuchu Powstania Warszawskiego są organizowane przez instytucje państwowe, samorządy, organizacje społeczne i obywateli, mimo że 1 sierpnia pozostaje zwykłym dniem pracy.

Dni wolne od pracy w 2026 r. – zamknięty katalog ustawowy

Obowiązująca ustawa zawiera zamknięty katalog świąt ustawowo wolnych od pracy. Obejmuje on także wszystkie niedziele. W 2026 r. dniami świątecznymi wskazanymi bezpośrednio w ustawie są:

1. 1 stycznia – Nowy Rok
2. 6 stycznia – Święto Trzech Króli
3. 5 kwietnia – pierwszy dzień Wielkiej Nocy
4. 6 kwietnia – drugi dzień Wielkiej Nocy
5. 1 maja – Święto Państwowe
6. 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja
7. 24 maja – pierwszy dzień Zielonych Świątek
8. 4 czerwca – Boże Ciało
9. 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
10. 1 listopada – Wszystkich Świętych
11. 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości
12. 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia
13. 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia
14. 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia

Wigilia została objęta statusem dnia ustawowo wolnego od pracy od 2025 r. Była to ostatnia zmiana rozszerzająca ustawowy katalog. Wprowadziła ją ustawa z 6 grudnia 2024 r., która weszła w życie 1 lutego 2025 r.

Święto w sobotę a dodatkowy dzień wolny – zasady dla pracowników

Zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy święto ustawowo wolne przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o osiem godzin. Jeżeli wypada w sobotę, pracodawca powinien wyznaczyć inny dzień wolny w tym samym okresie rozliczeniowym. W 2026 r. zasada ta ma zastosowanie między innymi do 15 sierpnia oraz 26 grudnia.

Nie obejmuje ona 1 sierpnia. Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego nie został wymieniony w ustawie o dniach wolnych od pracy, dlatego jego sobotni termin nie obniża wymiaru czasu pracy. Pracodawca nie musi oddawać za niego innego dnia wolnego.

Osoba, która zgodnie z grafikiem ma pracować 1 sierpnia i chce uczestniczyć w obchodach, może skorzystać ze zwykłych rozwiązań przewidzianych w prawie pracy, na przykład urlopu wypoczynkowego, urlopu na żądanie albo uzgodnionej z pracodawcą zmiany harmonogramu. Nie istnieje natomiast odrębne ustawowe zwolnienie przysługujące z powodu rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Źródła

1. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej – petycja nr BKSP-155-X-342/24
2. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej – dokumentacja Komisji do Spraw Petycji
3. Zapis posiedzenia Komisji do Spraw Petycji z 2 kwietnia 2025 r.
4. Zapis posiedzenia Komisji do Spraw Petycji z 27 maja 2026 r.
5. Odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na dezyderat nr 161
6. Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy
7. Ustawa z 9 października 2009 r. o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Powstania Warszawskiego
8. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
9. Serwis Samorządowy PAP