Naukowcy rozsypali to przy ścieżkach. Liczba kleszczy spadła aż o 99 proc.

Kleszcze nie lubią tego podłoża

Badacze z Uniwersytetu Ottawskiego sprawdzili, czy można ograniczyć liczbę kleszczy bez kosztownych technologii i rozległych oprysków. Eksperyment przeprowadzono na terenach rekreacyjnych w okolicach kanadyjskiej stolicy, gdzie od lat notuje się dużą liczbę pajęczaków przenoszących boreliozę.

Naukowcy wykorzystali dwa rodzaje jesionowych zrębków wysypywanych wzdłuż uczęszczanych ścieżek. Część była naturalna, część została nasączona deltametryną – środkiem stosowanym do zwalczania niektórych szkodników i pasożytów.

Wyniki okazały się bardzo wyraźne. Na odcinkach ze zrębkami zawierającymi deltametrynę liczba dorosłych kleszczy i nimf zmniejszyła się aż o 99 proc. w ciągu dwóch sezonów badawczych. Nawet zwykłe zrębki bez żadnych dodatków ograniczyły ich występowanie niemal o połowę.

Dlaczego zwykłe zrębki działają?

Autorzy badania zwracają uwagę, że skuteczność naturalnych zrębków wynika przede wszystkim z ich właściwości fizycznych. Tworzą suchą warstwę oddzielającą ścieżkę od wilgotnej roślinności, a właśnie wilgoć jest jednym z najważniejszych warunków przetrwania kleszczy.

Takie podłoże utrudnia pajęczakom przemieszczanie się w kierunku miejsc, którymi chodzą ludzie. W efekcie ryzyko kontaktu z kleszczem znacząco spada.

– To badanie pokazuje, że istnieją różne strategie zarządzania środowiskiem, które mogą skutecznie zmniejszać liczbę kleszczy w najbardziej strategicznych miejscach

– podkreśliła prof. Manisha A. Kulkarni, jedna z autorek publikacji.

Zdaniem badaczy rozwiązanie jest stosunkowo tanie i mogłoby być wykorzystywane przez samorządy, zarządców parków czy terenów rekreacyjnych.

Coraz więcej zakażeń po ukąszeniu kleszcza

Wyniki badań są szczególnie interesujące w czasie, gdy liczba chorób odkleszczowych stale rośnie. W Polsce w 2025 roku odnotowano około 30 tys. przypadków boreliozy. Najwięcej zakażeń wykryto w województwach mazowieckim, lubelskim, podkarpackim i warmińsko-mazurskim.

Lekarze przypominają, że borelioza to tylko jedno z zagrożeń. Kleszcze mogą przenosić również kleszczowe zapalenie mózgu, anaplazmozę czy babeszjozę. Dlatego tak ważne jest szybkie zauważenie objawów i odpowiednio wczesne leczenie.

Kleszcze mają coraz lepsze warunki do życia

Eksperci od lat alarmują, że zmiany klimatyczne sprzyjają rozwojowi populacji kleszczy. Łagodniejsze zimy i coraz dłuższe okresy ciepłej pogody sprawiają, że pasożyty są aktywne przez większą część roku.

Znaczenie ma także rosnąca liczba zwierząt będących ich naturalnymi żywicielami, zwłaszcza jeleni i gryzoni. To właśnie one pomagają kleszczom zdobywać nowe tereny.

Zdaniem naukowców proste rozwiązania ograniczające kontakt ludzi z kleszczami mogą w przyszłości stać się ważnym elementem ochrony zdrowia na terenach spacerowych, leśnych i rekreacyjnych.