Nowy obowiązek w samochodach osobowych. Ministerstwo wskazało termin

Projekt nie przewiduje osobnego mandatu za brak apteczki, jednak naruszenie przepisów dotyczących wyposażenia pojazdu może zostać zakwalifikowane na podstawie art. 97 Kodeksu wykroczeń, który przewiduje grzywnę do 3000 zł.

Obowiązkowa apteczka samochodowa od 1 kwietnia 2027 r.

Zmiana przygotowywana przez Ministerstwo Infrastruktury dotyczy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Projekt został skierowany do opiniowania 10 lipca 2026 r. i na obecnym etapie nie jest jeszcze obowiązującym prawem. To istotne zastrzeżenie, ponieważ przed zakończeniem procesu legislacyjnego treść nowych regulacji może jeszcze zostać zmodyfikowana.

Projekt przewiduje dodanie do obowiązkowego wyposażenia pojazdu samochodowego apteczki doraźnej pomocy. W odniesieniu do samochodów osobowych zastosowano jednak wyraźne ograniczenie czasowe. Wymóg ma obejmować auta zarejestrowane po raz pierwszy po 31 marca 2027 r.

W praktyce oznacza to, że właściciel samochodu po raz pierwszy zarejestrowanego wcześniej nie będzie zobowiązany do zakupu apteczki wyłącznie z powodu wejścia nowych regulacji w życie. Nie powstanie więc obowiązek jednoczesnego doposażenia milionów samochodów już znajdujących się w Centralnej Ewidencji Pojazdów i poruszających się po polskich drogach.

Ministerstwo Infrastruktury szacuje, że nowe wymaganie będzie stopniowo obejmowało około 650 tys. samochodów osobowych rejestrowanych po raz pierwszy w ciągu roku.

Apteczka w samochodzie nie jest dziś obowiązkowa dla każdego auta osobowego

Obecnie zwykły samochód osobowy poruszający się po polskich drogach nie musi być wyposażony w apteczkę. Prawo wymaga jej natomiast w określonych kategoriach pojazdów. Dotyczy to między innymi autobusów, taksówek, samochodów przeznaczonych do nauki jazdy i egzaminowania oraz niektórych samochodów ciężarowych przystosowanych do przewozu osób.

Ministerstwo Infrastruktury jeszcze 1 czerwca 2026 r. oficjalnie dementowało informacje, według których apteczka miała stać się obowiązkowym wyposażeniem wszystkich samochodów osobowych właśnie od tego dnia. Resort potwierdzał wówczas, że prace nad zmianą przepisów trwają, ale nowe regulacje nie weszły w życie.

Kilka tygodni później projekt został skierowany do opiniowania i wskazano konkretną graniczną datę pierwszej rejestracji samochodu.

Obowiązkowe wyposażenie samochodu nadal obejmuje gaśnicę i trójkąt

Do chwili wejścia nowych przepisów w życie sytuacja właścicieli typowych samochodów osobowych pozostaje bez zmian. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów wymaga między innymi posiadania trójkąta przeznaczonego do ostrzegania o obecności unieruchomionego pojazdu oraz gaśnicy.

Przepisy wskazują przy tym, że gaśnica powinna znajdować się w miejscu łatwo dostępnym w razie konieczności jej użycia. W obowiązującym przepisie dotyczącym standardowego samochodu osobowego nie ma natomiast sformułowanego wprost wymogu, zgodnie z którym masa środka gaśniczego musi wynosić co najmniej 1 kg. Takie informacje często pojawiają się w poradnikach kierowanych do kierowców, ale nie należy ich utożsamiać z literalnym brzmieniem aktualnego przepisu dotyczącego wyposażenia samochodu.

Trójkąt ostrzegawczy ma także znaczenie w przypadku awarii lub zdarzenia drogowego. Prawo o ruchu drogowym określa sposób sygnalizowania postoju pojazdu w zależności od rodzaju drogi i miejsca zatrzymania. Na autostradzie lub drodze ekspresowej trójkąt ustawia się 100 metrów za pojazdem. Na pozostałych drogach poza obszarem zabudowanym powinien znaleźć się w odległości 30–50 metrów za samochodem. W obszarze zabudowanym umieszcza się go bezpośrednio za pojazdem lub na pojeździe, na wysokości nie większej niż 1 metr.

Mandat za brak apteczki samochodowej może wynikać z Kodeksu wykroczeń

Projekt nowelizacji nie ustanawia specjalnego taryfikatora z odrębną kwotą mandatu za brak apteczki. Nie można więc obecnie stwierdzić, że ustawodawca ustalił konkretną karę, na przykład 500 zł, za samo nieposiadanie tego wyposażenia.

Podstawą odpowiedzialności może być natomiast art. 97 Kodeksu wykroczeń. Przepis obejmuje między innymi właściciela lub posiadacza pojazdu, który narusza przepisy Prawa o ruchu drogowym albo akty wykonawcze wydane na jego podstawie. Górna granica grzywny określona w tym artykule wynosi 3000 zł. Nie oznacza to jednak, że za brak apteczki policjant automatycznie nałoży mandat w maksymalnej wysokości.

Dopiero ostateczna treść przepisów, ich wejście w życie oraz praktyka stosowania nowych regulacji pozwolą jednoznacznie określić sposób karania kierowców. Informację o „mandacie 3000 zł za brak apteczki” należy zatem traktować jako uproszczenie. Kwota 3000 zł jest maksymalną grzywną przewidzianą w art. 97 Kodeksu wykroczeń, a nie ustanowioną w projekcie stałą stawką za brak zestawu pierwszej pomocy.

Apteczka DIN 13164 nie została wpisana do projektu jako obowiązkowa norma

Jedną z najważniejszych kwestii pozostawionych przez projekt bez szczegółowego uregulowania jest zawartość apteczki. Ministerstwo Infrastruktury nie zdecydowało się na wskazanie zamkniętego katalogu materiałów, które muszą znaleźć się w zestawie.

Powodem jest brak polskiej normy określającej wyposażenie samochodowej apteczki doraźnej pomocy. Resort zwraca jednak uwagę, że duża część produktów dostępnych na polskim rynku opiera się na niemieckich normach przemysłowych DIN. W uzasadnieniu projektu wskazano w szczególności normę DIN 13164 dotyczącą apteczek stosowanych w pojazdach samochodowych.

Nie oznacza to jednak, że projekt w obecnym brzmieniu nakłada na właściciela samochodu obowiązek zakupu apteczki oznaczonej właśnie symbolem DIN 13164. Jest to rynkowy punkt odniesienia wskazany w uzasadnieniu, a nie warunek wpisany bezpośrednio do projektowanego przepisu.

Typowy zestaw zgodny z DIN 13164 zawiera przede wszystkim materiały służące do opatrywania obrażeń i ochrony osoby udzielającej pomocy: kompresy, bandaże, opaski, plastry, chusty trójkątne, rękawice jednorazowe, koc ratunkowy oraz nożyczki. Norma nie sprowadza więc apteczki do pojedynczego bandaża i kilku plastrów.

Koszt obowiązkowej apteczki samochodowej: resort przyjął średnio 75 zł

Ministerstwo przeanalizowało również finansowe skutki planowanej regulacji. W przygotowanych szacunkach przyjęto, że apteczka dostępna na rynku kosztuje około 50–100 zł brutto. Do obliczeń wykorzystano średnią wartość wynoszącą 75 zł.

Przy około 650 tys. samochodów osobowych rejestrowanych po raz pierwszy każdego roku daje to w przybliżeniu 48,75 mln zł, czyli około 49 mln zł rocznie. Trzeba jednak zaznaczyć, że jest to szacunek skutków regulacji, a nie opłata nakładana na kierowców. W wielu nowych samochodach apteczka może być dostarczana przez producenta, importera lub dealera jako część wyposażenia pojazdu.

Ograniczenie regulacji do samochodów rejestrowanych po raz pierwszy po 31 marca 2027 r. znacząco zmniejsza natychmiastowe skutki finansowe projektu. Gdyby obowiązek został jednocześnie rozciągnięty na cały istniejący park samochodów osobowych, liczba pojazdów wymagających doposażenia byłaby wielokrotnie większa.

Obowiązkowa apteczka ma ułatwić udzielanie pierwszej pomocy

Ministerstwo Infrastruktury uzasadnia projekt przede wszystkim bezpieczeństwem. Samochody osobowe stanowią najliczniejszą grupę pojazdów uczestniczących w ruchu, dlatego zwiększenie liczby dostępnych apteczek ma ułatwić świadkom wypadków dostęp do podstawowych materiałów niezbędnych podczas udzielania pierwszej pomocy.

Sam obowiązek udzielania pomocy osobie znajdującej się w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu istnieje niezależnie od przepisów dotyczących wyposażenia samochodu. Wyposażenie większej liczby pojazdów w zestawy ratunkowe ma przede wszystkim stworzyć lepsze warunki do wykonania tego obowiązku w praktyce.

Projekt zmian obejmuje nie tylko apteczki samochodowe

Nowelizacja rozporządzenia jest szersza niż zmiana dotycząca samochodów osobowych. Projekt zawiera także regulacje odnoszące się między innymi do pojazdów uprzywilejowanych, ciągników rolniczych wykorzystywanych przy działaniach ratowniczych, pojazdów używanych przez Siły Zbrojne RP oraz wyposażenia autokarów.

Przewidziano między innymi odejście od obowiązku przewożenia koła zapasowego w określonych pojazdach oraz zmiany terminologiczne i techniczne. Apteczka jest jednak zmianą, która bezpośrednio może dotknąć największej liczby użytkowników samochodów.

Najważniejsza data dla kierowców pozostaje jednoznaczna: zgodnie z projektem granicą ma być 31 marca 2027 r. Samochód osobowy po raz pierwszy zarejestrowany od 1 kwietnia 2027 r. będzie musiał mieć apteczkę doraźnej pomocy, jeżeli regulacja zostanie przyjęta w obecnym kształcie.