Zmiany w zasadach ustalania stażu pracy wywołały ogromne zainteresowanie. Jak wynika z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekazanych dziennikowi „Fakt”, od początku 2026 roku wpłynęło niemal 900 tys. wniosków o wydanie zaświadczeń potwierdzających okresy aktywności zawodowej. ZUS wystawił już ponad 1,6 mln takich dokumentów. Większa liczba zaświadczeń niż wniosków wynika z tego, że jeden wniosek może obejmować kilka okresów podlegających potwierdzeniu.
To rezultat nowelizacji Kodeksu pracy, która zmieniła sposób traktowania osób wykonujących w przeszłości pracę na podstawie umów cywilnoprawnych lub prowadzących własny biznes. Przez wiele lat doświadczenie zdobyte poza stosunkiem pracy nie było uwzględniane przy ustalaniu części uprawnień pracowniczych. W efekcie osoba mająca kilkanaście lat aktywności zawodowej mogła po przejściu na etat dysponować znacznie krótszym stażem niż wynikałoby to z jej rzeczywistego doświadczenia.
Nowe przepisy zaczęły obowiązywać 1 stycznia 2026 roku w jednostkach sektora finansów publicznych, a 1 maja objęły pozostałych pracodawców, w tym przedsiębiorstwa prywatne. Reforma dotyczy zatem pracowników w całej Polsce, niezależnie od tego, czy są obecnie zatrudnieni w urzędzie, szkole, szpitalu czy prywatnej firmie.
Nawet sześć dodatkowych dni urlopu. Zmiana może oznaczać również wyższą pensję
Jedną z najważniejszych konsekwencji nowych regulacji jest możliwość szybszego uzyskania prawa do 26 dni urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z Kodeksem pracy pracownik posiadający staż krótszy niż 10 lat ma prawo do 20 dni urlopu rocznie. Po osiągnięciu dziesięcioletniego stażu wymiar urlopu wzrasta do 26 dni. Dzięki doliczeniu wcześniejszych okresów pracy na zleceniach lub prowadzenia działalności gospodarczej część zatrudnionych może przekroczyć ten próg znacznie wcześniej.
Przykładowo osoba, która przez sześć lat prowadziła działalność gospodarczą, a następnie przez cztery lata pracowała na etacie, może obecnie uzyskać dziesięcioletni staż uprawniający do 26 dni urlopu, jeżeli wszystkie wskazane okresy podlegają zaliczeniu. Wcześniej sam okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę mógł dawać jej prawo jedynie do 20 dni wypoczynku.
Korzyści nie ograniczają się jednak do dodatkowego wolnego. Dłuższy staż może wpłynąć także na wysokość dodatku stażowego, nagrody jubileuszowej czy niektórych odpraw, jeżeli odpowiednie przepisy lub regulacje obowiązujące u danego pracodawcy przewidują takie świadczenia. Szczególne znaczenie reforma ma dla zatrudnionych w sektorze publicznym, gdzie długość zatrudnienia często wpływa bezpośrednio na wysokość wynagrodzenia. W prywatnych przedsiębiorstwach dodatkowe pieniądze zależą od obowiązujących zasad wynagradzania.
Umowy zlecenia i własna firma wliczane do stażu pracy. Kto może skorzystać?
Nowelizacja obejmuje między innymi okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wykonywania umów zlecenia, świadczenia usług na podobnych zasadach oraz pracy na podstawie umów agencyjnych. Uwzględniane mogą być również określone okresy współpracy przy prowadzeniu działalności, członkostwa w spółdzielniach rolniczych oraz udokumentowanej pracy zarobkowej wykonywanej za granicą.
Nie oznacza to, że każda umowa cywilnoprawna automatycznie zwiększy staż. Znaczenie ma charakter wykonywanej pracy, okres podlegania odpowiednim ubezpieczeniom oraz przewidziane w ustawie wyjątki. Przepisy dopuszczają także zaliczenie niektórych okresów, w których składki nie były odprowadzane z uwagi na szczególny status osoby wykonującej pracę, na przykład ucznia lub studenta przed ukończeniem 26. roku życia. Każdą taką sytuację trzeba jednak właściwie udokumentować.
Ważne jest również to, że reforma obejmuje aktywność zawodową z poprzednich lat. Nie trzeba więc rozpoczynać pracy na nowych zasadach, aby skorzystać ze zmiany. Do stażu mogą zostać doliczone odpowiednio potwierdzone okresy sprzed wejścia w życie nowelizacji.
Jak złożyć wniosek do ZUS? Potrzebne jest specjalne zaświadczenie
Aby skorzystać z nowych zasad, pracownik powinien uzyskać dokument potwierdzający wcześniejsze okresy aktywności zawodowej. Wniosek można złożyć elektronicznie za pośrednictwem platformy eZUS. Po zalogowaniu należy wybrać zakładkę „Kreator wniosku «stażowe»”, utworzyć nowy wniosek, uzupełnić wymagane informacje i przesłać dokument do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Po otrzymaniu zaświadczenia należy przekazać je aktualnemu pracodawcy, który na jego podstawie ustali staż pracy zgodnie z nowymi przepisami. Jeśli ZUS nie dysponuje informacjami pozwalającymi potwierdzić określony okres, pracownik może posłużyć się innymi dokumentami potwierdzającymi wykonywanie pracy lub prowadzenie działalności. Ma to szczególne znaczenie w przypadku aktywności zawodowej sprzed 1999 roku.
Na udokumentowanie stażu są 24 miesiące. Terminy zależą od pracodawcy
Przepisy przewidują dwuletni okres przejściowy dla osób zatrudnionych u danego pracodawcy w momencie rozpoczęcia stosowania nowych zasad. Pracownicy jednostek sektora finansów publicznych mają czas na udokumentowanie wcześniejszych okresów do końca 2027 roku, natomiast osoby zatrudnione w sektorze prywatnym – do końca kwietnia 2028 roku.
Inaczej wygląda sytuacja osób, które rozpoczęły zatrudnienie już po wejściu w życie nowych regulacji u danego pracodawcy. W ich przypadku szczególny 24-miesięczny termin przejściowy nie obowiązuje. Warto jednak możliwie szybko przedstawić dokumentację, ponieważ opóźnienie może wpływać na możliwość dochodzenia niektórych świadczeń.
Doliczenie wcześniejszego stażu nie oznacza również prawa do wyrównania wszystkich świadczeń za minione lata. Nowe uprawnienia mogą przysługiwać od dnia ich nabycia, ale nie wcześniej niż od momentu rozpoczęcia stosowania nowych przepisów u danego pracodawcy.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.