Proponują Ci bon za butelki? Możesz odzyskać prawdziwe pieniądze. Zasady się zmieniły

System kaucyjny obowiązuje w Polsce od 1 października 2025 roku. Klienci oddający oznakowane butelki i puszki mogą odzyskać kwotę pobraną przy zakupie napoju. W wielu sklepach procedura wymaga jednak dodatkowej czynności: po umieszczeniu opakowań w automacie trzeba odebrać wydrukowany kupon, a następnie wykorzystać go przy zakupach albo wymienić na pieniądze w kasie.

To właśnie ten etap mają uprościć nowoczesne urządzenia umożliwiające przekazanie zwracanej kaucji bezpośrednio na kartę płatniczą. Jak informowała Polska Agencja Prasowa, pierwsze takie automaty pojawiają się już w Polsce, przede wszystkim w większych miastach. Na razie ich liczba jest niewielka, jednak operatorzy zakładają możliwość znacznego rozszerzenia sieci w kolejnych latach.

Najważniejsza różnica dotyczy sposobu odbierania pieniędzy. Klient nie musi przechowywać papierowego bonu, pilnować terminu jego wykorzystania ani czekać na obsługę przy kasie. Sam zwrot opakowań pozostaje częścią tego samego ogólnopolskiego systemu.

Czy papierowe bony znikną ze wszystkich sklepów?

Wprowadzenie nowej technologii nie oznacza ustawowego wycofania voucherów. Przepisy dopuszczają, aby automat wydrukował kupon dokumentujący wartość zwrotu, ale sklep musi zapewnić możliwość wypłaty równowartości kaucji w pieniądzu.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że konsument nie jest zobowiązany do robienia zakupów w sklepie, w którym oddaje opakowania. Bon można więc wykorzystać dobrowolnie do zapłaty za produkty, ale nie jest to jedyna dostępna forma rozliczenia.

W ocenie resortu klimatu bon kaucyjny powinien pozostawać ważny przez co najmniej miesiąc. Ustawa nie określa jednak wprost minimalnego ani maksymalnego okresu jego ważności. Nowe rozwiązania elektroniczne mogą ograniczyć problem przechowywania papierowych potwierdzeń i konieczności ich realizowania w określonym terminie.

Ile pieniędzy można odzyskać za butelki i puszki?

Wysokość kaucji zależy od rodzaju opakowania i jest jednakowa w całym ustawowym systemie. Obowiązują następujące stawki:

• Butelka plastikowa jednorazowego użytku do 3 litrów: 50 groszy.
• Puszka metalowa do 1 litra: 50 groszy.
• Butelka szklana wielokrotnego użytku do 1,5 litra: 1 złoty.

Za oddanie dziesięciu plastikowych butelek konsument odzyska więc 5 złotych. W przypadku dwudziestu takich opakowań będzie to 10 złotych. Forma wypłaty nie wpływa na wysokość należnej kaucji.

Niezależnie od tego, czy pieniądze są wypłacane przy kasie, czy przekazywane elektronicznie, warunkiem pozostaje oddanie opakowania objętego systemem. Można je rozpoznać po specjalnym oznaczeniu z informacją o wysokości kaucji.

Gdzie można oddać opakowania bez paragonu?

Do odzyskania kaucji nie jest potrzebny dowód zakupu. Butelki i puszki ze znakiem systemu można oddać w punkcie zbiórki, nawet jeżeli zostały kupione w innym sklepie.

Duże placówki handlowe o powierzchni sprzedaży przekraczającej 200 metrów kwadratowych, oferujące napoje objęte systemem, mają obowiązek organizacji ich zbiórki. Mniejsze sklepy mogą dobrowolnie przyjmować plastikowe butelki i metalowe puszki, natomiast w przypadku szklanych butelek wielokrotnego użytku objętych systemem obowiązują dodatkowe wymagania.

Zwracane opakowania powinny być puste, niezgniecione i posiadać czytelne oznaczenie. To pozwala automatowi lub pracownikowi punktu zwrotu prawidłowo rozpoznać opakowanie.

System kaucyjny zmierza w stronę wygodniejszych rozliczeń

Możliwość odzyskania pieniędzy bezpośrednio na kartę to kolejny etap technologicznego rozwoju systemu kaucyjnego. Obok tradycyjnych kas i automatów drukujących kupony mogą funkcjonować urządzenia obsługujące zwroty elektroniczne.

Nie oznacza to, że każdy sklep musi natychmiast wymienić wyposażenie. Dostępność poszczególnych metod zależy od urządzeń i organizacji punktu zbiórki. Dla konsumentów najważniejsze pozostaje jednak to, że zwrot kaucji jest ich prawem, a zakupy nie mogą być warunkiem odzyskania pieniędzy.