Część pieniędzy ZUS wypłaci bez żadnych formalności, ale o inne trzeba wystąpić samodzielnie. Szczególnie ważna zmiana nastąpi już od 1 stycznia 2027 roku, gdy wzrośnie udział drugiego świadczenia wypłacanego w ramach renty wdowiej.
Emerytura to nie wszystko, co może wypłacić ZUS
Lista świadczeń dostępnych dla osób starszych jest znacznie dłuższa niż sama emerytura. W zależności od wieku, sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, wysokości dochodów lub szczególnych uprawnień senior może otrzymywać dodatkowe pieniądze co miesiąc albo jednorazowo w określonym terminie roku.
Znaczenie ma jednak sposób przyznawania poszczególnych świadczeń. Trzynasta emerytura, czternasta emerytura czy dodatek pielęgnacyjny dla osób po ukończeniu 75 lat nie wymagają osobnego wniosku. Zupełnie inaczej jest między innymi z rentą wdowią czy świadczeniem uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
W 2027 roku zmienią się również kwoty części świadczeń, ponieważ od 1 marca zostaną objęte kolejną waloryzacją.
Waloryzacja od marca 2027 roku
Rząd przyjął założenie, zgodnie z którym wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2027 roku ma wynieść co najmniej 3,48 proc. Przy takim wzroście najniższa emerytura wzrosłaby z obecnych 1978,49 zł brutto do około 2047,34 zł brutto.
Nie jest to jednak jeszcze ostateczna wysokość przyszłorocznej podwyżki. Wskaźnik zależy od rzeczywistych danych dotyczących inflacji oraz realnego wzrostu wynagrodzeń w 2026 roku.
Dopiero po ich poznaniu będzie można ustalić ostateczne kwoty emerytur, rent oraz dodatków waloryzowanych razem ze świadczeniami podstawowymi.
Dodatek pielęgnacyjny po 75. roku życia
Jednym z najbardziej powszechnych dodatków przysługujących starszym emerytom jest dodatek pielęgnacyjny.
Od 1 marca 2026 roku wynosi on 366,68 zł miesięcznie. Osoby, które ukończyły 75 lat i mają prawo do emerytury lub renty, nie muszą składać wniosku. ZUS przyznaje im dodatek z urzędu.
Pieniądze mogą otrzymać również osoby młodsze, jeżeli zostaną uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. W takim przypadku konieczne jest jednak potwierdzenie spełnienia wymaganych warunków.
Dodatek pielęgnacyjny jest waloryzowany co roku. Jego dokładna wysokość od marca 2027 roku będzie więc zależała od ostatecznego wskaźnika waloryzacji.
Trzynasta emerytura także w 2027 roku
Kolejnym dodatkowym świadczeniem pozostanie trzynasta emerytura. Jej wysokość jest równa kwocie najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku.
Senior nie musi składać wniosku o jej wypłatę. Trzynastka trafia do osób uprawnionych automatycznie wraz z podstawowym świadczeniem wypłacanym w ustawowym terminie.
Jeśli waloryzacja w 2027 roku wyniosłaby dokładnie prognozowane 3,48 proc., najniższa emerytura, a tym samym trzynastka, wyniosłaby około 2047,34 zł brutto.
Ostateczna kwota będzie znana po ustaleniu wskaźnika waloryzacji.
Czternasta emerytura z zasadą „złotówka za złotówkę”
Seniorzy mogą liczyć również na czternastą emeryturę. W odróżnieniu od trzynastki jej pełna wysokość jest uzależniona od wysokości podstawowego świadczenia.
W 2026 roku pełna czternasta emerytura odpowiada kwocie najniższej emerytury, czyli 1978,49 zł brutto. Przy świadczeniach przekraczających 2900 zł brutto stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”.
Oznacza to, że po przekroczeniu progu czternastka zostaje odpowiednio pomniejszona.
Także tego świadczenia emeryt ani rencista nie musi samodzielnie zamawiać w ZUS. Jest ono przyznawane z urzędu.
Duża zmiana w rencie wdowiej od stycznia 2027 roku
Najważniejsza ze zmian przewidzianych już w obowiązujących przepisach zacznie działać 1 stycznia 2027 roku.
Do końca 2026 roku osoba uprawniona do renty wdowiej może otrzymywać 100 proc. jednego świadczenia oraz 15 proc. drugiego. Od początku 2027 roku udział drugiego świadczenia wzrośnie do 25 proc.
Wdowa lub wdowiec mogą więc otrzymywać całą własną emeryturę oraz część renty rodzinnej po zmarłym małżonku albo pełną rentę rodzinną i część własnej emerytury.
Wypłata renty wdowiej nie jest jednak automatyczna. Trzeba spełniać ustawowe warunki i posiadać prawo do odpowiednich świadczeń.
Obowiązuje również limit maksymalnej łącznej wypłaty. Suma świadczeń w zbiegu nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury.
Do 500 zł dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Osoby, które wymagają pomocy innych w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, mogą ubiegać się o świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Maksymalna wypłata wynosi 500 zł miesięcznie.
Pełna kwota nie przysługuje jednak wszystkim. Znaczenie ma suma innych świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
Od 1 marca 2026 roku kwota graniczna wynosi 2687,67 zł miesięcznie. Limit ten jest waloryzowany, dlatego w 2027 roku również ulegnie zmianie.
Świadczenie nie jest wypłacane wyłącznie ze względu na wiek. Konieczne jest stwierdzenie niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz złożenie odpowiedniego wniosku.
Ponad 6900 zł miesięcznie dla stulatków
Osobną grupę stanowią osoby, które ukończyły 100 lat. Przysługuje im świadczenie honorowe wypłacane co miesiąc niezależnie od podstawowej emerytury.
Od 1 marca 2026 roku jego wysokość wynosi 6938,92 zł brutto miesięcznie.
Świadczenie jest waloryzowane każdego roku razem z emeryturami i rentami. Oznacza to, że od marca 2027 roku jego wartość ponownie wzrośnie.
Jeżeli stulatek pobiera już emeryturę, rentę albo inne świadczenie obsługiwane przez organ emerytalno-rentowy, pieniądze są co do zasady przyznawane z urzędu. W przypadku osób, które nie pobierają takich świadczeń, konieczne może być złożenie wniosku.
Mama 4+ także po osiągnięciu wieku emerytalnego
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające, powszechnie nazywane Mama 4+, jest przeznaczone dla osób, które zrezygnowały z pracy albo pracowały krócej ze względu na wychowywanie licznej rodziny i w efekcie nie mają środków zapewniających niezbędne utrzymanie.
Świadczenie może otrzymać matka, która ukończyła 60 lat i wychowała co najmniej czworo dzieci. W określonych przypadkach uprawniony może być również ojciec po ukończeniu 65 lat.
Osoba, która nie ma własnej emerytury ani renty, może otrzymać świadczenie do wysokości najniższej emerytury. Jeżeli pobiera świadczenie niższe od minimum, rodzicielskie świadczenie uzupełniające może wyrównać dochód do tego poziomu.
Mama 4+ nie jest jednak przyznawana automatycznie. Trzeba złożyć wniosek oraz wykazać spełnienie ustawowych warunków.
Dodatki dla kombatantów i innych szczególnych grup
System emerytalny przewiduje również dodatkowe pieniądze dla osób posiadających szczególne uprawnienia.
Od 1 marca 2026 roku dodatek kombatancki wynosi 366,68 zł miesięcznie. Tyle samo wynosi dodatek za tajne nauczanie. Dodatek kompensacyjny wynosi natomiast 55 zł miesięcznie.
Wysokość ryczałtu energetycznego to obecnie 336,16 zł.
Prawo do tych pieniędzy nie wynika jednak z samego ukończenia określonego wieku. Konieczne jest posiadanie odpowiedniego statusu lub spełnienie warunków przewidzianych dla konkretnej grupy.
O te świadczenia senior powinien wystąpić sam
Najłatwiej przeoczyć te pieniądze, których ZUS nie przyznaje automatycznie.
Bez dodatkowych formalności wypłacane są między innymi trzynasta emerytura, czternasta emerytura oraz dodatek pielęgnacyjny przysługujący osobom po ukończeniu 75 lat.
Wniosku wymagają natomiast między innymi renta wdowia, świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji oraz rodzicielskie świadczenie uzupełniające Mama 4+.
Dlatego przed 2027 rokiem warto sprawdzić nie tylko wysokość swojej emerytury, ale również katalog dodatkowych świadczeń. W wielu przypadkach spełnienie warunków nie wystarczy, aby pieniądze automatycznie pojawiły się na koncie.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.