ZUS może podnieść emeryturę. Wielu seniorów o tym nie wie

Wniosek o ponowne przeliczenie emerytury może złożyć praktycznie każdy emeryt lub rencista. Samo złożenie dokumentów nie gwarantuje jednak podwyżki świadczenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych analizuje, czy nowe informacje rzeczywiście wpływają na wysokość kapitału emerytalnego albo okresów składkowych i nieskładkowych.

Największe szanse na korzystne przeliczenie mają osoby, które podczas składania pierwotnego wniosku emerytalnego nie dysponowały pełną dokumentacją zatrudnienia. Dotyczy to przede wszystkim ludzi pracujących jeszcze w latach 70., 80. i 90., kiedy dokumenty kadrowe często ginęły po likwidacji zakładów pracy albo trafiały do archiwów.

Znaczenie mają również sytuacje, w których emeryt dopiero po latach odnalazł dokumenty potwierdzające wyższe zarobki. W praktyce nawet pojedyncze zaświadczenie o wynagrodzeniu może mieć wpływ na końcowe wyliczenia ZUS-u, zwłaszcza jeśli obejmuje okres najlepiej opłacanej pracy zawodowej.

Kolejna grupa to osoby, które po przyznaniu emerytury nadal pracowały i odprowadzały składki na ubezpieczenie społeczne. Każdy dodatkowy okres składkowy może zostać doliczony do świadczenia.

Dokumenty sprzed 1999 roku mają ogromne znaczenie

Od reformy emerytalnej w 1999 roku każda osoba ubezpieczona posiada indywidualne konto w ZUS-ie. Trafiają tam informacje o składkach należnych albo faktycznie opłaconych. Problem dotyczy jednak okresów wcześniejszych, kiedy wiele danych funkcjonowało wyłącznie w papierowej dokumentacji pracodawców.

To właśnie dlatego osoby zatrudnione przed 1999 rokiem często mają możliwość poprawienia wysokości emerytury. Warunkiem jest udokumentowanie zatrudnienia, służby wojskowej lub osiąganych dochodów, jeśli wcześniej ZUS ich nie uwzględnił.

Przy składaniu wniosku o ponowne przeliczenie świadczenia przydatne mogą być:

• świadectwa pracy,
• zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu,
• legitymacje ubezpieczeniowe z wpisami dotyczącymi zatrudnienia i płac,
• umowy o pracę,
• angaże,
• listy płac odnalezione w archiwach,
• dokumentacja przechowywana po zlikwidowanych zakładach pracy.

W praktyce wielu seniorów dopiero po latach odnajduje dokumenty w archiwach państwowych lub prywatnych firmach zajmujących się przechowywaniem akt pracowniczych. Coraz częściej pomocne okazują się również cyfrowe bazy archiwalne oraz dokumenty przejęte po dawnych przedsiębiorstwach państwowych.

Studia i służba wojskowa też mogą mieć wpływ na emeryturę

ZUS bierze pod uwagę nie tylko samą pracę zawodową. Znaczenie mogą mieć również okresy nauki oraz służby wojskowej. Osoby, które rozpoczęły studia przed 1999 rokiem i ukończyły je, mogą potwierdzić okres edukacji odpowiednimi dokumentami z uczelni.

Najważniejsze są:

• zaświadczenie z uczelni zawierające czas trwania studiów,
• informacja o programowym wymiarze nauki,
• dyplom ukończenia studiów,
• indeks, jeśli zawiera dane dotyczące okresu kształcenia.

Dla części osób szczególnie istotne okazuje się również potwierdzenie obowiązkowej służby wojskowej. Brak uwzględnienia tego okresu może obniżać staż składkowy wpływający na wysokość świadczenia.

Formularz ERP-6 i dane potrzebne ZUS-owi

Szczególne procedury dotyczą osób zatrudnionych przed 1999 rokiem u małych pracodawców zatrudniających do 20 pracowników. W takich przypadkach ZUS samodzielnie potwierdza okresy ubezpieczenia, jednak potrzebuje od emeryta szczegółowych danych.

We wniosku ERP-6 należy podać między innymi:

• okres zatrudnienia,
• nazwę zakładu pracy lub dane pracodawcy,
• adres miejsca pracy,
• numer konta płatnika składek.

Im dokładniejsze informacje otrzyma urząd, tym większa szansa na odnalezienie archiwalnych danych.

Działalność gospodarcza sprzed 1999 roku pod lupą ZUS-u

Problemy z dokumentacją dotyczą także osób prowadzących działalność gospodarczą przed reformą emerytalną. W ich przypadku konieczne może być wykazanie okresów opłacania składek na własne ubezpieczenie społeczne.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą albo współpracujące przy jej prowadzeniu powinny podać w formularzu ZUS ERP:

• okres prowadzenia działalności,
• adres miejsca prowadzenia firmy,
• numer konta płatnika składek,
• adres oddziału ZUS, do którego trafiały składki przed 1999 rokiem.

Eksperci rynku emerytalnego zwracają uwagę, że wielu seniorów nie zdaje sobie sprawy z możliwości ponownego przeliczenia świadczenia. Tymczasem w części przypadków odnalezienie brakujących dokumentów może oznaczać wzrost emerytury nawet po wielu latach od wydania pierwotnej decyzji.