Emerytura za 5 lat pracy. Ile wypłaci ZUS po ukończeniu 60 lat?

W polskim systemie emerytalnym obowiązują dwa podstawowe warunki uzyskania minimalnej emerytury. Pierwszy dotyczy wieku emerytalnego. Kobiety nabywają prawo do świadczenia po ukończeniu 60 lat, a mężczyźni po ukończeniu 65 lat. Drugi warunek jest jednak równie istotny i to właśnie on najczęściej zaskakuje przyszłych emerytów.

Aby ZUS podwyższył świadczenie do poziomu emerytury minimalnej, trzeba wykazać odpowiedni staż ubezpieczeniowy. W przypadku kobiet jest to minimum 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, natomiast dla mężczyzn wymagane jest co najmniej 25 lat.

Po marcowej waloryzacji minimalna emerytura wynosi obecnie 1978,49 zł brutto. Osoba, która nie spełni wymogu stażowego, nie otrzyma jednak wyrównania do tej kwoty. ZUS wypłaci wyłącznie tyle, ile wynika z uzbieranych składek.

To oznacza, że nawet osiągnięcie wieku emerytalnego nie chroni przed bardzo niskim świadczeniem, jeśli aktywność zawodowa była krótka albo przez wiele lat składki nie były odprowadzane.

Emerytura za 5 lat pracy i realne wyliczenia ZUS

Mechanizm wyliczania świadczeń w nowym systemie emerytalnym opiera się na prostym wzorze. ZUS sumuje wszystkie składki zapisane na koncie i subkoncie ubezpieczonego, a następnie dzieli zgromadzony kapitał przez średnie dalsze trwanie życia.

Obecnie według tablic Głównego Urzędu Statystycznego dla 60-latki średni dalszy czas życia wynosi 268,9 miesiąca. Im niższy zgromadzony kapitał, tym niższa emerytura.

Jeżeli kobieta pracowała przez 5 lat na pełnym etacie i otrzymywała minimalne wynagrodzenie, zgromadzona kwota składek będzie bardzo niewielka. Eksperci rynku emerytalnego szacują, że świadczenie w takim przypadku może wynieść około 125 zł brutto miesięcznie. W przypadku mężczyzn kwota może sięgać około 150 zł brutto.

W praktyce zdarzają się jeszcze niższe wypłaty. ZUS od lat informuje o tzw. emeryturach groszowych. Są to świadczenia przyznawane osobom, które osiągnęły wiek emerytalny, ale miały symboliczny okres zatrudnienia. W Polsce odnotowywano przypadki emerytur wynoszących kilka groszy miesięcznie, a nawet dokładnie jeden grosz.

Emerytury groszowe coraz większym problemem

Problem emerytur groszowych pojawia się coraz częściej wraz ze wzrostem liczby osób pracujących krótko lub nieregularnie. Dotyczy to między innymi osób zatrudnianych dorywczo, pracujących przez wiele lat bez umowy albo wykonujących pracę bez pełnego oskładkowania.

Znaczenie mają również lata przepracowane na umowach, od których nie odprowadzano pełnych składek emerytalnych. W efekcie część osób po osiągnięciu wieku emerytalnego formalnie uzyskuje prawo do świadczenia, ale jego wysokość okazuje się symboliczna.

Z danych ZUS wynika, że liczba bardzo niskich emerytur systematycznie rośnie. Eksperci wskazują, że problem będzie narastał wraz ze starzeniem się społeczeństwa i niestabilnością rynku pracy.

Program Mama 4 Plus i dodatkowe możliwości

Osoby z krótkim stażem pracy mogą korzystać z niektórych rozwiązań socjalnych przewidzianych przez państwo. Jednym z najważniejszych jest rodzicielskie świadczenie uzupełniające, czyli program Mama 4 Plus.

Świadczenie skierowane jest głównie do kobiet, które wychowały co najmniej czworo dzieci i z tego powodu nie mogły wypracować odpowiedniego stażu emerytalnego. W takiej sytuacji ZUS może uzupełnić dochód do poziomu minimalnej emerytury.

Program obejmuje również niektórych ojców, jeśli matka dzieci zmarła, porzuciła rodzinę albo przez długi czas nie uczestniczyła w wychowywaniu potomstwa.

Opóźnienie emerytury i wyższe świadczenie z ZUS

Eksperci emerytalni od lat podkreślają, że każdy dodatkowy rok pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego realnie zwiększa przyszłe świadczenie. Mechanizm działa podwójnie.

Po pierwsze, na konto emerytalne wpływają kolejne składki. Po drugie, skraca się prognozowany czas dalszego życia wykorzystywany przez ZUS do obliczeń. Dzięki temu zgromadzony kapitał dzielony jest przez mniejszą liczbę miesięcy.

Znaczenie może mieć także termin złożenia wniosku. W czerwcu ZUS przeprowadza roczną waloryzację składek i kapitału początkowego. Złożenie dokumentów po 1 lipca często pozwala uzyskać wyższe świadczenie niż w pierwszej połowie roku.

Kalkulator emerytalny ZUS i sprawdzenie prognozy

Przed podjęciem decyzji o zakończeniu aktywności zawodowej warto sprawdzić prognozowaną wysokość emerytury. Można to zrobić po zalogowaniu do Platformy Usług Elektronicznych PUE ZUS.

Dostępny tam kalkulator emerytalny pozwala oszacować przyszłe świadczenie na podstawie zgromadzonych składek, wieku oraz przewidywanego momentu przejścia na emeryturę. Dzięki temu można sprawdzić, jak zmieni się wysokość wypłaty po dodatkowym roku pracy albo po późniejszym złożeniu wniosku.