Fałszywa kawa zalewa rynek. To kupisz w sklepie, nie daj się oszukać

Zamiast pełnowartościowych ziaren kawy coraz częściej wykorzystywane są tańsze surowce roślinne, przede wszystkim soja, która po odpowiedniej obróbce może imitować smak i aromat napoju.

Fałszowanie kawy poprzez dodatek soi i roślin strączkowych

Mechanizm oszustwa opiera się na zastępowaniu części lub całości ziaren kawy surowcami o zbliżonych właściwościach fizycznych. Najczęściej wykorzystywana jest soja, która po procesie palenia przybiera ciemną barwę i zaczyna wydzielać charakterystyczny, gorzkawy zapach. W efekcie końcowy produkt, zwłaszcza w formie mielonej lub rozpuszczalnej, może być trudny do odróżnienia od prawdziwej kawy.

Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym takim praktykom jest uniwersalność tego surowca. Soja występuje w postaci ziaren, mąki czy ekstraktów, co umożliwia jej szerokie zastosowanie w produkcji podrabianych mieszanek. W praktyce oznacza to, że niewielka ilość prawdziwej kawy może zostać „rozciągnięta” na znacznie większą partię produktu, zachowując przy tym pozory autentyczności.

Podrobione opakowania kawy znanych marek

Fałszerstwa nie ograniczają się wyłącznie do samego składu. Coraz częściej spotykane są również opakowania niemal identyczne z tymi, które stosują renomowane marki. Dotyczy to także takich firm jak Lavazza, których produkty cieszą się dużym zaufaniem konsumentów.

Przedstawiciel koncernu, Giuseppe Lavazza, zwraca uwagę, że mimo presji kosztowej firma nie zmienia swoich receptur. Jak podkreślił w wypowiedzi prasowej: „Nigdy nie zmieniamy mieszanek, szanujemy skład kawy. Szanujemy konsumenta i nie chcemy go oszukiwać”. Jednocześnie przyznał, że na rynku europejskim pojawiają się podróbki wykorzystujące wizerunek znanych marek, co dodatkowo utrudnia konsumentom podjęcie świadomej decyzji zakupowej.

Szczególnie podatnym obszarem na tego typu nadużycia pozostaje sprzedaż internetowa, gdzie kontrola źródeł pochodzenia produktów bywa ograniczona.

Rosnące ceny kawy napędzają oszustwa na rynku

Wzrost skali fałszerstw jest bezpośrednio powiązany z sytuacją na globalnym rynku kawy. W 2024 roku ceny surowca wzrosły o około 39 proc., co stanowi jeden z najwyższych skoków w ostatnich latach. Główną przyczyną były niekorzystne warunki pogodowe w kluczowych krajach producenckich, takich jak Brazylia oraz Wietnam, gdzie susze i anomalie klimatyczne ograniczyły zbiory.

Efekty tych zmian są odczuwalne również w Polsce. Dane UCE Research oraz Uniwersytetów WSB Merito wskazują, że ceny kawy mielonej wzrosły rok do roku o 30,1 proc., natomiast kawy rozpuszczalnej o 15,7 proc. Różnice te wynikają m.in. z odmiennego składu – kawa rozpuszczalna zawiera mniej droższej arabiki, co częściowo amortyzuje wzrost kosztów.

Obecnie ceny najtańszych kilogramowych opakowań kawy zaczynają się od około 40–50 zł, natomiast produkty z wyższej półki przekraczają 100 zł za kilogram. Analitycy przewidują, że w pierwszej połowie 2026 roku ceny kawy mielonej mogą wzrosnąć o kolejne 4–8 proc. rok do roku, choć przy sprzyjających warunkach pogodowych możliwe są późniejsze korekty.

Jak rozpoznać podrabianą kawę i uniknąć oszustwa

Rozpoznanie fałszowanej kawy bez specjalistycznych badań bywa trudne, jednak istnieją pewne sygnały ostrzegawcze. Jednym z nich jest nietypowy aromat – prawdziwa kawa charakteryzuje się bogatym, złożonym zapachem, podczas gdy soja może wydzielać bardziej ziemistą i płaską woń.

Znaczenie ma także wygląd produktu. Zbyt jasny kolor mielonej kawy może sugerować obecność wypełniaczy. Różnice pojawiają się również podczas kontaktu z wodą – soja nasiąka szybciej, podczas gdy dobrej jakości kawa wchłania wodę wolniej, zachowując swoją strukturę.

Eksperci rynku kawowego zwracają uwagę, że kluczowe znaczenie ma źródło zakupu. Wybieranie sprawdzonych sprzedawców oraz unikanie podejrzanie niskich cen może znacząco ograniczyć ryzyko zakupu podróbki.