Sprawa ma charakter ogólnopolski, ale jej ewentualne skutki odczuliby także mieszkańcy Łodzi i regionu łódzkiego, ponieważ podatek byłby pobierany bezpośrednio z pensji, podobnie jak inne obowiązkowe składki.
Podatek kościelny 8 proc. podatku dochodowego – jak miałby działać w praktyce
Propozycja została przedstawiona w obywatelskiej petycji z 9 czerwca 2025 r. (nr P11-89/25). Zakłada ona wprowadzenie nowej daniny w wysokości 8 proc. podatku dochodowego należnego od wynagrodzenia uzyskiwanego z umowy o pracę, umowy zlecenia oraz umowy o dzieło. Pobór odbywałby się automatycznie za pośrednictwem płatnika, czyli pracodawcy lub zleceniodawcy, który przekazywałby środki do urzędu skarbowego. Następnie urząd przekazywałby pieniądze na konto zadeklarowanego Kościoła lub związku wyznaniowego.
System miałby obejmować wyłącznie te wspólnoty religijne, które są wpisane do Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych prowadzonego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Kluczowe znaczenie miałaby deklaracja przynależności religijnej. Jedyną możliwością uniknięcia podatku byłoby formalne zadeklarowanie braku przynależności do jakiegokolwiek Kościoła lub związku wyznaniowego.
Autor petycji wskazał, że takie rozwiązanie byłoby sprawiedliwe, ponieważ obowiązek finansowy „spoczywałby wyłącznie na tych, którzy świadomie deklarują swoją przynależność i czerpią korzyści z działalności swojego związku wyznaniowego”, a jednocześnie „zapewniałoby to poszanowanie wolności sumienia i wyznania”.
Kirchensteuer w Niemczech – system, na którym oparto propozycję
Proponowane rozwiązanie wzorowane jest na systemie Kirchensteuer, funkcjonującym od lat w Niemczech. Tam podatek kościelny wynosi 8 proc. podatku dochodowego w Bawarii i Badenii-Wirtembergii oraz 9 proc. w innych landach, takich jak Brandenburgia, Hesja czy Saksonia. Podatek potrącany jest bezpośrednio z wynagrodzenia przez pracodawcę i przekazywany do urzędu skarbowego, który następnie przekazuje środki Kościołowi.
W Niemczech osoby, które nie chcą płacić podatku, muszą formalnie wystąpić z Kościoła w urzędzie stanu cywilnego lub sądzie. Obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym dokonano takiego zgłoszenia.
W uzasadnieniu petycji podkreślono, że „System ten, z powodzeniem funkcjonujący w Niemczech od wielu lat, udowadnia swoją wysoką skuteczność i przejrzystość. Doświadczenia niemieckie jasno pokazują, że taki model finansowania nie tylko efektywnie zasila fundusze poszczególnych związków wyznaniowych, zapewniając im stabilność finansową i możliwość realizacji ich misji.”
Finansowanie Kościoła w Polsce – Fundusz Kościelny, darowizny i działalność gospodarcza
W Polsce głównym źródłem finansowania Kościołów są ofiary wiernych, darowizny oraz środki publiczne przekazywane w ramach Funduszu Kościelnego. Fundusz ten finansowany jest z budżetu państwa i przeznaczany m.in. na działalność charytatywną, opiekę społeczną oraz konserwację zabytków sakralnych. W 2026 r. maksymalna kwota pojedynczej dotacji z Funduszu Kościelnego wynosi 200 tys. zł, choć w uzasadnionych przypadkach może być wyższa.
Kościoły i związki wyznaniowe mogą również uzyskiwać dochody z działalności gospodarczej, takiej jak wynajem nieruchomości, prowadzenie cmentarzy czy sprzedaż dewocjonaliów. Dodatkowo obowiązujące przepisy umożliwiają podatnikom odliczanie darowizn na cele kultu religijnego od podstawy opodatkowania.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego liczba wiernych Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce wynosi 33 729 tys. osób, co stanowi 87,6 proc. ogółu ludności. Oznacza to, że ewentualne wprowadzenie podatku kościelnego mogłoby objąć znaczną część osób pracujących, w tym również mieszkańców Łodzi.
76 244 ha ziemi przekazanych Kościołowi i projekt zmian w przepisach
Istotnym elementem systemu finansowania Kościoła w Polsce są również nieruchomości przekazywane na podstawie art. 70a ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Według danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa od 1992 r. do 30 czerwca 2019 r. przekazano Kościołowi 76 244 ha ziemi rolnej. Szacunkowa wartość tych gruntów w 2019 r. wynosiła 3 487 629 292 zł.
24 września 2025 r. do Sejmu trafił projekt ustawy złożony przez posłów Polska 2050 – Trzecia Droga (druk sejmowy nr 1942), zakładający uchylenie przepisów umożliwiających nieodpłatne przekazywanie gruntów. Autorzy projektu wskazali, że „tak ukształtowana regulacja stanowi nieproporcjonalny mechanizm uszczuplający majątek państwa, który kreuje pole do nadużyć, stanowiąc jednocześnie ponadprzeciętną możliwość akumulacji kapitału przez Kościół Katolicki”.
Co oznacza decyzja Komisji Petycji dla mieszkańców Łodzi
Decyzja Komisji Petycji o zwróceniu się do Ministerstwa Finansów oraz MSWiA nie oznacza jeszcze wprowadzenia podatku, ale rozpoczyna formalną procedurę jego analizy. Po otrzymaniu opinii resortów sprawa ponownie trafi pod obrady senatorów, którzy będą mogli zdecydować o dalszych działaniach legislacyjnych.
W przypadku wprowadzenia takiego rozwiązania nowa danina byłaby pobierana automatycznie przez pracodawców, a więc objęłaby osoby zatrudnione na terenie całego kraju, w tym także pracowników firm i instytucji w Łodzi.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.