3 lipca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o osobistych kontach inwestycyjnych. Za jej przyjęciem głosowało 427 posłów, przeciw było 5, a jeden poseł wstrzymał się od głosu. Nowe przepisy mają stworzyć Osobiste Konta Inwestycyjne, czyli OKI. Rozwiązanie ma umożliwić inwestowanie bez 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych, potocznie nazywanego podatkiem Belki.
Zwolnienie z tej daniny nie będzie jednak oznaczało całkowitego braku opodatkowania. W przypadku przekroczenia ustawowych limitów pojawi się nowy podatek od wartości aktywów. Będzie więc naliczany nie od tego, ile inwestor zarobił, lecz od wartości środków znajdujących się na OKI.
Podatek od posiadanych pieniędzy po przekroczeniu limitu
Najważniejszym elementem nowych przepisów jest rozdzielenie aktywów na dwie grupy. Od tego, gdzie zostaną ulokowane pieniądze, będzie zależała wysokość kwoty zwolnionej z podatku od wartości aktywów.
W przypadku części inwestycyjnej pełne zwolnienie ma obejmować aktywa do 100 tys. zł. Do tej kategorii zaliczane będą m.in. akcje i jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych. Ministerstwo Finansów wskazuje, że OKI mają umożliwiać inwestowanie także w inne instrumenty finansowe.
Niższy limit przewidziano dla części oszczędnościowej. W przypadku lokat bankowych oraz skarbowych obligacji oszczędnościowych zwolnienie ma obejmować aktywa do 25 tys. zł. Po przekroczeniu ustawowych progów nadwyżka będzie podlegała podatkowi od wartości aktywów.
W praktyce oznacza to, że samo posiadanie pieniędzy poza OKI nie zostanie objęte nową daniną. Podatek będzie elementem dobrowolnego systemu Osobistych Kont Inwestycyjnych. Oszczędzający będzie więc musiał zdecydować, czy chce korzystać z nowego rozwiązania i zamienić obecny podatek od dochodów kapitałowych na model oparty na wartości aktywów przekraczających określone limity.
Osobiste Konta Inwestycyjne bez podatku Belki
Podstawowa korzyść z OKI ma polegać na rezygnacji z 19-procentowego podatku od dochodów kapitałowych. Obecnie danina jest pobierana m.in. od odsetek z lokat, zysków ze sprzedaży akcji czy innych dochodów kapitałowych.
Na Osobistych Kontach Inwestycyjnych zasada ma być inna. Dochody osiągane z aktywów znajdujących się na koncie, w tym odsetki lub dywidendy, nie będą podlegały podatkowi Belki. W zamian pojawi się podatek od wartości aktywów, ale dopiero po przekroczeniu kwot objętych zwolnieniem.
Konstrukcja systemu oznacza, że opłacalność OKI będzie zależała przede wszystkim od wartości zgromadzonego kapitału oraz osiąganej stopy zwrotu. Im większy zysk z inwestycji, tym większe znaczenie może mieć brak 19-procentowego podatku od dochodu. Jednocześnie przy wysokiej wartości aktywów inwestor będzie musiał uwzględnić podatek naliczany niezależnie od faktycznie osiągniętego wyniku.
Nowy podatek od aktywów od 2027 r.
W pierwszym roku funkcjonowania systemu stawka podatku od wartości aktywów ma wynosić 0,85 proc. Ministerstwo Finansów przewiduje, że w kolejnych latach jej wysokość będzie powiązana ze stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego.
Stawka podatku ma odpowiadać 19 proc. wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego dany rok podatkowy. Oznacza to, że jej wysokość będzie mogła zmieniać się wraz z decyzjami Rady Polityki Pieniężnej.
Podstawą opodatkowania nie będzie stan konta z jednego, wybranego dnia. Podatek ma być obliczany na podstawie średniej dziennej wartości aktywów zgromadzonych na OKI w ciągu roku.
Do ustalenia tej wartości konieczne będzie zsumowanie wycen konta na koniec każdego dnia, a następnie podzielenie wyniku przez liczbę dni, w których podatnik posiadał OKI w danym roku. W obliczeniach mają być uwzględniane również wpłaty i wypłaty dokonywane w trakcie roku. Takie rozwiązanie ma ograniczyć możliwość sztucznego obniżania podstawy opodatkowania poprzez czasowe wycofywanie pieniędzy przed określonym dniem rozliczeniowym.
Limit 100 tys. zł i 25 tys. zł na Osobistym Koncie Inwestycyjnym
Ustawowe limity będą miały kluczowe znaczenie dla wysokości podatku. Część inwestycyjna ma korzystać ze zwolnienia do 100 tys. zł, natomiast dla części oszczędnościowej przewidziano limit 25 tys. zł.
Nie oznacza to jednak, że posiadacz OKI będzie mógł bez podatku umieścić 100 tys. zł w inwestycjach i dodatkowo 25 tys. zł na lokatach. Limit 25 tys. zł dla aktywów oszczędnościowych mieści się w ogólnym limicie zwolnienia wynoszącym 100 tys. zł.
Od 2030 r. wartość aktywów objętych zwolnieniem ma być waloryzowana. Mechanizm ma uwzględniać inflację z pierwszych trzech kwartałów poprzedniego roku. Dzięki temu ustawowe progi nie mają pozostawać na niezmienionym poziomie mimo wzrostu cen.
OKI bez czekania na emeryturę
Osobiste Konta Inwestycyjne nie będą produktem emerytalnym takim jak IKE czy IKZE. To istotna różnica, ponieważ dostęp do zgromadzonych pieniędzy nie będzie uzależniony od osiągnięcia określonego wieku.
Właściciel OKI będzie mógł wpłacać i wypłacać środki w dowolnym momencie. Umowę będzie mogła zawrzeć osoba pełnoletnia. Jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno Osobiste Konto Inwestycyjne.
Konta mają oferować banki krajowe, domy maklerskie, zakłady ubezpieczeń, fundusze inwestycyjne oraz dobrowolne fundusze emerytalne. Podstawowe czynności, takie jak otwarcie rachunku, wpłata i wypłata pieniędzy, mają być wolne od opłat.
Rozliczenia związane z nowym podatkiem mają odbywać się za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego. Według rządowych założeń podatnik będzie mógł w ten sposób sprawdzić wysokość zobowiązania i złożyć odpowiednie zeznanie.
Pieniądze z lokat na rynek kapitałowy
Jednym z głównych celów wprowadzenia OKI jest skłonienie Polaków do przenoszenia części oszczędności z depozytów bankowych na rynek kapitałowy. Preferencja dla części inwestycyjnej jest widoczna już w konstrukcji limitów: zwolnienie dla aktywów inwestycyjnych sięga 100 tys. zł, podczas gdy dla aktywów oszczędnościowych wynosi 25 tys. zł.
Rząd zakłada, że większa liczba indywidualnych inwestorów poprawi płynność polskiego rynku kapitałowego i ułatwi przedsiębiorstwom zdobywanie finansowania. Według szacunków Ministerstwa Finansów wprowadzenie OKI może skierować na Giełdę Papierów Wartościowych dodatkowo około 74 mld zł do 2040 r.
Założenie jest takie, że większy krajowy kapitał powinien poprawić możliwości finansowania rozwoju przedsiębiorstw, w tym małych i średnich spółek notowanych na giełdzie. Nowy system został oparty na rozwiązaniach stosowanych w Szwecji, gdzie funkcjonuje model kont inwestycyjnych opodatkowanych według wartości aktywów zamiast rzeczywiście osiągniętego zysku.
Sejm zdecydował, ale ustawa jeszcze nie obowiązuje
Uchwalenie ustawy przez Sejm nie kończy procesu legislacyjnego. Wbrew pojawiającym się informacjom dokument nie trafił jeszcze do prezydenta.
Po głosowaniu w Sejmie ustawą zajmie się Senat. Izba wyższa może przyjąć ją bez zmian, zaproponować poprawki albo wnieść o odrzucenie ustawy w całości. Dopiero po zakończeniu etapu senackiego i ponownym rozpatrzeniu ewentualnych poprawek przez Sejm ustawa będzie mogła zostać przekazana prezydentowi.
Jeżeli proces legislacyjny zostanie zakończony zgodnie z planem, pierwsze Osobiste Konta Inwestycyjne mają być dostępne od 1 stycznia 2027 r.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.