Zmieniają się zasady wzywania pogotowia ratunkowego pod numerem 112. To musisz wiedzieć

Jak zaznacza resort, nie jest to rewolucja polegająca na przebudowie całego systemu. To zestaw precyzyjnych korekt, które mają zdjąć z dyspozytorów część biurokratycznych obowiązków i pozwolić im szybciej skupić się na tym, co kluczowe – stanie pacjenta.

Nowe zasady wzywania karetek 2026 – dlaczego rząd zmienia procedury

Ministerstwo Zdrowia wskazuje trzy główne powody zmian: rosnącą liczbę zgłoszeń na numer 112, przeciążenie dyspozytorni oraz wnioski z kontroli Najwyższej Izby Kontroli dotyczące funkcjonowania systemu powiadamiania ratunkowego.

W uzasadnieniu projektu zapisano, że jednym z głównych problemów jest czas trwania rozmowy dyspozytora z osobą dzwoniącą. Każda dodatkowa sekunda spędzona na formalnościach opóźnia decyzję o wysłaniu zespołu ratownictwa medycznego. Stąd pomysł, by zmienić kolejność zbierania informacji i sposób dysponowania karetek.

Resort podkreśla, że w wielu dyspozytorniach część rozwiązań działa już w praktyce, a nowe rozporządzenie ma je ujednolicić i wpisać w ramy prawne.

Rozmowa z dyspozytorem na 112 bez pytania o adres na starcie

Najbardziej odczuwalna zmiana dla dzwoniących dotyczy początku rozmowy. Dyspozytor medyczny nie będzie musiał zaczynać od pytania o adres zdarzenia, jeśli zgłoszenie zostało przekazane z numeru 112.

Operator numeru alarmowego wcześniej wypełni elektroniczną „formatkę”, w której znajdą się dane lokalizacyjne i podstawowe informacje o zdarzeniu. Trafią one bezpośrednio do dyspozytorni medycznej.

Oznacza to, że rozmowa szybciej skupi się na wywiadzie medycznym:

• co się stało,
• czy pacjent oddycha,
• czy jest przytomny,
• czy doszło do urazu.

Adres i dane osobowe będą weryfikowane na końcu rozmowy, już po decyzji o wysłaniu karetki. Projekt nie przewiduje wysyłania zespołów „w ciemno” – zmienia się jedynie kolejność czynności.

Dla mieszkańców Łodzi oznacza to jedno: krótszą drogę od telefonu do wyjazdu zespołu.

Co zmieni się dla osoby dzwoniącej na 112 lub 999

Z perspektywy pacjenta lub świadka zdarzenia rozmowa może wyglądać inaczej niż dotychczas. Zamiast serii pytań organizacyjnych na początku, dyspozytor szybciej przejdzie do kwestii zdrowotnych.

W praktyce:

• będzie mniej pytań na starcie,
• więcej koncentracji na objawach,
• szybsza decyzja o wysłaniu zespołu.

To szczególnie istotne przy zatrzymaniu krążenia, duszności czy masywnych krwotokach, gdzie pierwsze kilkanaście sekund ma kluczowe znaczenie.

Karetki specjalistyczne tylko do najcięższych przypadków

Projekt porządkuje też zasady dysponowania zespołów ratownictwa medycznego. Zgodnie z nowymi przepisami:

• zespoły specjalistyczne (z lekarzem) mają być kierowane głównie do zgłoszeń zakwalifikowanych jako KOD 1,
• zespoły podstawowe mają obsługiwać przede wszystkim KOD 2.

To odejście od zasady „najbliższy wolny zespół”. W praktyce oznacza, że karetka z lekarzem nie będzie wysyłana do każdego zdarzenia tylko dlatego, że akurat jest najbliżej.

Lekarze systemu od lat sygnalizowali, że specjalistyczne zespoły są angażowane do przypadków, które nie wymagają ich kompetencji. Nowe przepisy mają to ograniczyć i poprawić dostępność karetek do najcięższych stanów.

Szpitale i SOR-y – możliwe skutki zmian

Jeśli specjalistyczne karetki rzadziej będą przywozić pacjentów z mniej pilnymi problemami, szpitalne oddziały ratunkowe mogą odczuć lepszą selekcję przypadków.

Projekt nie zmienia zasad przyjęcia do SOR. Dotyczy wyłącznie etapu dyspozytorskiego, czyli momentu podejmowania decyzji o wysłaniu zespołu.

Część placówek wskazuje jednak na ryzyko, że pacjenci obsłużeni przez zespoły podstawowe będą dłużej czekać na kontakt z lekarzem w terenie. Resort zdrowia nie przewiduje w tym zakresie zmian organizacyjnych.

Dwie próby oddzwonienia zamiast trzech

Projekt skraca liczbę prób ponownego kontaktu z osobą wzywającą pomoc, jeśli rozmowa została przerwana. Zamiast trzech prób będą dwie.

Po dwóch nieudanych połączeniach dyspozytor będzie mógł szybciej podjąć decyzję o wysłaniu karetki, bez kolejnych prób telefonicznych.

Zdarzenia CBRNE i HAZMAT – obowiązkowe powiadomienie koordynatora

W przypadku zdarzeń z udziałem czynników chemicznych, biologicznych, radiologicznych, nuklearnych lub wybuchowych (CBRNE) oraz materiałów niebezpiecznych (HAZMAT) główny dyspozytor medyczny będzie musiał niezwłocznie poinformować wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego.

Celem jest szybsze uruchomienie wsparcia i lepsza koordynacja zabezpieczenia medycznego.

Karetka spoza rejonu i wsparcie straży pożarnej

Projekt upraszcza obieg informacji, gdy do zdarzenia wysyłany jest zespół spoza rejonu operacyjnego. Wystarczy kontakt z głównym dyspozytorem medycznym – bez informowania wojewódzkiego koordynatora.

Doprecyzowano także, że w razie braku dostępnych karetek lub potrzeby wsparcia zespołu na miejscu dyspozytor może uruchomić jednostki współpracujące z systemem PRM, m.in. Państwową Straż Pożarną.

Kiedy zmiany wejdą w życie i ile będą kosztować

Projekt znajduje się w konsultacjach publicznych. Rozporządzenie ma wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że zmiany nie generują dodatkowych kosztów dla budżetu państwa ani NFZ. W ocenie skutków regulacji zapisano, że rozporządzenie „sankcjonuje stan faktyczny” już funkcjonujący w wielu dyspozytorniach.