Dostałeś pieniądze od rodziców? Jeden błąd i skarbówka zażąda podatku

Rodzice często wspierają finansowo dorosłe dzieci, przekazując im oszczędności na zakup mieszkania, samochodu albo pokrycie codziennych wydatków. Powszechne jest przekonanie, że pieniądze otrzymane od najbliższej rodziny są automatycznie zwolnione z podatku. Tymczasem przepisy przewidują konkretne warunki, których niespełnienie może skutkować koniecznością rozliczenia darowizny z fiskusem.

Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 września 2025 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.238.2025.1.JS). Dotyczyła ona pieniędzy przekazanych przez ojca synowi. Choć środki ostatecznie znalazły się na rachunku bankowym obdarowanego, organ podatkowy zakwestionował możliwość zastosowania szczególnego zwolnienia.

Ojciec przekazał synowi oszczędności. Problem pojawił się przy wpłacie

Sprawa dotyczyła mężczyzny, którego ojciec posiadał oszczędności w euro. Rodzic wymienił walutę na złote w banku, a następnie przekazał pieniądze synowi w gotówce. Obdarowany wpłacił otrzymaną kwotę na własny rachunek bankowy.

Syn zamierzał również zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2. Uważał, że skoro pochodzenie środków było możliwe do ustalenia, a pieniądze zostały zdeponowane w banku, warunki zwolnienia podatkowego zostały spełnione. Wystąpił więc o interpretację indywidualną, aby potwierdzić prawidłowość swojego stanowiska.

Dyrektor KIS nie zgodził się jednak z taką argumentacją. Uznał, że samodzielna wpłata pieniędzy przez osobę obdarowaną nie spełnia wymogu dokumentowania darowizny przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji szczególne zwolnienie przysługujące najbliższej rodzinie nie mogło zostać zastosowane na podstawie przedstawionych okoliczności.

Dlaczego sama wpłata pieniędzy na konto nie wystarcza?

Kluczowa okazuje się różnica pomiędzy przekazaniem środków przez darczyńcę a ich późniejszym zdeponowaniem przez obdarowanego. W pierwszym przypadku powstaje dokumentacja bankowa pozwalająca wykazać przepływ pieniędzy w ramach darowizny. W drugim bank potwierdza jedynie, że określona osoba wpłaciła gotówkę na własny rachunek.

Zgodnie ze stanowiskiem fiskusa i utrwaloną linią orzeczniczą taka wpłata nie jest wystarczająca do zastosowania zwolnienia dla dużych darowizn pieniężnych. Nie zmienia tego fakt, że obdarowany potrafi wskazać osobę, od której otrzymał pieniądze. Samo złożenie formularza SD-Z2 również nie zastępuje wymaganego potwierdzenia sposobu przekazania środków.

Najbezpieczniejszą metodą jest zatem przelew wykonany przez darczyńcę bezpośrednio na rachunek obdarowanego. Dowód takiej operacji warto zachować wraz z dokumentami dotyczącymi darowizny.

Ile pieniędzy można otrzymać od rodziców bez podatku w 2026 roku?

Rodzice i dzieci należą do tzw. zerowej grupy podatkowej. Oznacza to możliwość korzystania z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, niezależnie od wysokości przekazywanej kwoty, pod warunkiem spełnienia wymagań ustawowych.

Istotny jest przy tym limit 36 120 zł. Jeżeli łączna wartość nabyć od tej samej osoby, obliczana według ustawowych zasad uwzględniających pięć wcześniejszych lat, nie przekracza tej kwoty, nie trzeba składać formularza SD-Z2. Po przekroczeniu limitu zastosowanie pełnego zwolnienia wymaga co do zasady zgłoszenia darowizny oraz odpowiedniego udokumentowania przekazania pieniędzy.

Najważniejsze zasady:

• 36 120 zł – kwota wolna od podatku dla osoby należącej do I grupy podatkowej.
• 6 miesięcy – zasadniczy termin na zgłoszenie darowizny objętej zwolnieniem dla najbliższej rodziny.
• SD-Z2 – formularz służący do zgłoszenia darowizny na potrzeby zwolnienia.
• Przelew bankowy – najbezpieczniejszy sposób udokumentowania przekazania większej darowizny pieniężnej.
• Przekaz pocztowy – również przewidziany w przepisach sposób udokumentowania otrzymania pieniędzy.
• Brak limitu kwotowego pełnego zwolnienia – po spełnieniu warunków z art. 4a można otrzymać od rodzica także darowiznę znacznie przekraczającą 36 120 zł bez podatku.

Jakie konsekwencje grożą za błędne przekazanie darowizny?

Utrata szczególnego zwolnienia nie oznacza automatycznie opodatkowania całej otrzymanej kwoty. Jeśli zastosowanie mają zwykłe zasady dla I grupy podatkowej, podatek oblicza się od podstawy opodatkowania przekraczającej obowiązującą kwotę wolną.

W zależności od wysokości nadwyżki stosowane są stawki wynoszące 3, 5 albo 7 proc. przy uwzględnieniu odpowiednich progów i kwot stałych. W przypadku dużych darowizn obciążenie może więc sięgnąć kilku lub kilkunastu tysięcy złotych. Znaczenie ma także to, czy podatnik prawidłowo i terminowo rozliczył nabycie majątku.

Przykładowo darowizna w wysokości 100 tys. zł otrzymana od ojca może być całkowicie zwolniona z podatku. Jeżeli jednak nie zostaną spełnione warunki szczególnego zwolnienia, a nie występują inne darowizny wpływające na rozliczenie, opodatkowaniu na zwykłych zasadach podlegać może nadwyżka ponad 36 120 zł. To pokazuje, jak duże znaczenie mają formalności.

Przepisy dotyczące gotówki trafiły do Trybunału Konstytucyjnego

Rygorystyczne podejście do sposobu przekazywania rodzinnych darowizn budzi kontrowersje. 17 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne dotyczące art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą III FSK 1252/24 w postępowaniu przed NSA.

Wątpliwości dotyczą między innymi tego, czy pozbawianie podatników zwolnienia wyłącznie ze względu na formę przekazania pieniędzy jest zgodne z konstytucyjnymi gwarancjami ochrony rodziny i praw majątkowych. Chodzi o przypadki, w których rzeczywiste otrzymanie darowizny oraz jej rodzinne pochodzenie nie muszą budzić wątpliwości. Sprawa pokazuje, że obecne rozwiązania prawne są przedmiotem poważnej dyskusji.

Samo skierowanie pytania do Trybunału nie oznacza jednak uchylenia obowiązujących przepisów. Osoby zamierzające przekazać lub otrzymać większą darowiznę powinny więc nadal przestrzegać ustawowych wymagań. W praktyce najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje odpowiednio udokumentowany przelew oraz terminowe zgłoszenie darowizny.