Nie jest to jednak świadczenie przyznawane każdemu, kto złoży wniosek. Ośrodek ocenia indywidualną sytuację, skalę problemu oraz to, czy mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem.
MOPS może pomóc mimo przekroczenia kryterium dochodowego
Podstawowe kryteria dochodowe obowiązujące w pomocy społecznej wynoszą obecnie 1010 zł miesięcznie dla osoby samotnie gospodarującej oraz 823 zł na osobę w rodzinie. Co do zasady są one jednym z podstawowych warunków uzyskania świadczeń pieniężnych.
Ustawa o pomocy społecznej przewiduje jednak wyjątek. Zgodnie z jej art. 41 w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie, której dochody przekraczają ustawowe limity, może zostać przyznany specjalny zasiłek celowy.
To właśnie ten przepis sprawia, że dochód wyższy niż 1010 zł w przypadku osoby samotnej czy 823 zł na osobę w rodzinie nie musi automatycznie oznaczać odmowy pomocy.
Nie oznacza to jednak, że wystarczy zarabiać powyżej limitu i wystąpić o pieniądze. Specjalny zasiłek celowy ma charakter wyjątkowy i uznaniowy.
Ile można dostać w 2026 roku?
Wysokość specjalnego zasiłku celowego jest powiązana z kryteriami dochodowymi.
W przypadku osoby samotnie gospodarującej świadczenie nie może przekroczyć 1010 zł.
Dla rodziny górną granicą jest kryterium dochodowe całej rodziny, czyli liczba jej członków pomnożona przez 823 zł.
W praktyce oznacza to maksymalnie:
- rodzina dwuosobowa – 1646 zł,
- rodzina trzyosobowa – 2469 zł,
- rodzina czteroosobowa – 3292 zł,
- rodzina pięcioosobowa – 4115 zł,
- rodzina sześcioosobowa – 4938 zł.
Stąd informacje o możliwości uzyskania „kilku tysięcy złotych” nie są pozbawione podstaw, ale dotyczą przede wszystkim większych rodzin. Osoba samotna nie może w ramach specjalnego zasiłku celowego otrzymać kilku tysięcy złotych.
Co ważne, podane kwoty są maksymalnymi limitami, a nie stawkami gwarantowanymi. MOPS może przyznać świadczenie niższe albo całkowicie odmówić jego wypłaty.
Sam wysoki dochód nie przekreśla pomocy
Kluczowym pojęciem jest „szczególnie uzasadniony przypadek”. Przepisy nie tworzą zamkniętej listy sytuacji, w których pieniądze muszą zostać wypłacone.
W praktyce ośrodek bierze pod uwagę m.in. nagłe i poważne problemy życiowe, nadzwyczajne wydatki, sytuację zdrowotną, rodzinną oraz majątkową wnioskodawcy.
Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że specjalny zasiłek celowy powinien mieć charakter wyjątkowej i doraźnej pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w jednym z wyroków z 2025 r. zwracał uwagę, że szczególnie uzasadniony przypadek powinien wiązać się z sytuacją nadzwyczajną, dotkliwą i wykraczającą poza zwykłe codzienne problemy.
Oznacza to, że regularnie ponoszone wydatki albo sama trudność w zbilansowaniu domowego budżetu nie muszą być wystarczającym argumentem.
Na co można otrzymać specjalny zasiłek celowy?
Pomoc celowa służy przede wszystkim zaspokojeniu konkretnej, niezbędnej potrzeby bytowej. Może chodzić m.in. o zakup żywności, leków, pokrycie kosztów leczenia, zakup opału lub odzieży, niezbędnych przedmiotów gospodarstwa domowego, drobne naprawy czy inne pilne wydatki.
Każda sprawa jest jednak badana indywidualnie. Ośrodek pomocy społecznej sprawdza nie tylko dochód, ale również rzeczywistą sytuację materialną i możliwości samodzielnego poradzenia sobie z problemem.
Nie można więc traktować specjalnego zasiłku celowego jako dodatku przysługującego osobom o określonych zarobkach. Przekroczenie kryterium dochodowego jedynie nie zamyka możliwości ubiegania się o świadczenie.
Decyzja należy do MOPS lub GOPS
Sformułowanie, że zasiłek „dostają nawet bogaci”, może być mylące. Przepisy nie wprowadzają kategorii osoby bogatej ani żadnego górnego limitu zarobków, po którego przekroczeniu złożenie wniosku byłoby niedopuszczalne.
Jednocześnie sytuacja majątkowa ma znaczenie. Jeżeli pracownik socjalny stwierdzi wyraźną dysproporcję między deklarowanym dochodem a rzeczywistą sytuacją majątkową, ośrodek może odmówić przyznania pomocy.
Znaczenie mogą mieć więc nie tylko bieżące zarobki, ale także posiadane nieruchomości, oszczędności oraz inne zasoby pozwalające samodzielnie pokryć konkretny wydatek.
Przyznanie specjalnego zasiłku celowego odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Spełnienie przesłanek nie oznacza automatycznego prawa do maksymalnej kwoty.
Są jeszcze zasiłki niezależne od dochodu
Specjalnego zasiłku celowego nie należy mylić z innymi formami pomocy przewidzianymi w ustawie.
Zasiłek celowy może zostać przyznany niezależnie od dochodu również osobie albo rodzinie, która poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego. Podobna zasada obowiązuje przy stratach spowodowanych klęską żywiołową lub ekologiczną.
To odrębna podstawa prawna. W takich przypadkach ustawodawca wprost pozwala przyznać pomoc bez stosowania standardowego kryterium dochodowego.
Dlatego przy informacji o „zasiłku z MOPS bez względu na dochód” zawsze trzeba sprawdzić, o jaki konkretnie rodzaj świadczenia chodzi. Inne zasady dotyczą specjalnego zasiłku celowego dla osoby przekraczającej kryterium, a inne pomocy związanej ze zdarzeniem losowym czy klęską żywiołową.
Jak złożyć wniosek?
O pomoc należy wystąpić do ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania. Może to być MOPS, GOPS lub inna jednostka realizująca zadania pomocy społecznej w danej gminie.
Wnioskodawca powinien wskazać przede wszystkim, na jaki konkretny cel potrzebuje pieniędzy oraz przedstawić okoliczności uzasadniające udzielenie wyjątkowej pomocy. Ośrodek może wymagać dokumentów dotyczących dochodów, wydatków, leczenia lub innych okoliczności istotnych dla sprawy.
Pracownik socjalny ocenia sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową. Dopiero na tej podstawie wydawana jest decyzja o przyznaniu świadczenia i jego wysokości albo o odmowie pomocy.
Podstawy prawne
- Ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności art. 39–41
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej
Źródła
- Głos Szczeciński
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
- Portal Gov.pl
- MOPS Rumia
- Elektroniczna baza aktów prawnych ELI
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.