Dla wielu kierowców przepustką do świata jednośladów pozostaje motocykl klasy 125. To rozwiązanie funkcjonuje w Polsce od 2014 r. i nie wymaga uzyskania dodatkowej kategorii prawa jazdy, zdawania egzaminu państwowego ani odbywania kursu motocyklowego. Samo posiadanie kategorii B nie wystarcza jednak od razu. Ustawa o kierujących pojazdami wymaga, aby kierowca miał takie uprawnienia przez co najmniej trzy lata.
Na tym możliwości się jednak nie kończą. Od końca 2018 r. polskie prawo pozwala posiadaczom kategorii B z odpowiednim stażem prowadzić również motocykle trójkołowe. W tym przypadku ustawodawca nie wprowadził analogicznego ograniczenia pojemności do 125 cm sześc. ani maksymalnej mocy do 11 kW. W praktyce oznacza to możliwość legalnego prowadzenia niektórych znacznie większych i mocniejszych pojazdów bez kategorii A.
Motocykl 125 na prawo jazdy kategorii B. Trzy warunki
Najbardziej znane rozszerzenie uprawnień kategorii B dotyczy motocykli o pojemności do 125 cm sześc. Sama pojemność silnika nie przesądza jednak o tym, czy danym pojazdem rzeczywiście można kierować bez motocyklowego prawa jazdy.
Zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami muszą zostać spełnione jednocześnie trzy parametry techniczne. Pojemność skokowa silnika nie może przekraczać 125 cm sześc., maksymalna moc wynosi 11 kW, czyli około 15 KM, natomiast stosunek mocy do masy własnej nie może być wyższy niż 0,1 kW/kg.
Ostatni z warunków ma praktyczne znaczenie zwłaszcza przy lekkich konstrukcjach. Motocykl osiągający pełne dopuszczalne 11 kW nie może mieć masy własnej mniejszej niż 110 kg, ponieważ w przeciwnym przypadku przekroczyłby ustawowy stosunek mocy do masy.
Nie wystarczy więc spojrzeć wyłącznie na oznaczenie „125” w nazwie pojazdu. Szczególnie przy zakupie starszej używanej maszyny należy sprawdzić dane zapisane w dokumentacji technicznej i dowodzie rejestracyjnym. Na rynku występowały bowiem motocykle o pojemności 125 cm sześc., zwłaszcza starsze konstrukcje dwusuwowe, których moc przekraczała limit przewidziany dla kierowców z kategorią B.
Prawo jazdy kategorii B od trzech lat. Bez dodatkowego egzaminu
Warunek trzyletniego stażu dotyczy zarówno motocykla do 125 cm sześc. spełniającego wymagania dotyczące mocy, jak i motocykla trójkołowego. Kierowca nie musi przy tym udowadniać, że przez te trzy lata rzeczywiście prowadził samochód. Przepisy odnoszą się do okresu posiadania uprawnienia.
Zmiana jest istotna również ze względu na nowe zasady obowiązujące od 3 marca 2026 r. Od tego dnia prawo jazdy kategorii B można w Polsce uzyskać już po ukończeniu 17 lat, choć niepełnoletniego kierowcę obowiązują dodatkowe ograniczenia.
W efekcie utrwalone przez lata stwierdzenie, że z możliwości prowadzenia motocykla na kategorię B można skorzystać najwcześniej w wieku 21 lat, przestaje być bezwzględnie aktualne. Osoba, która uzyska kategorię B jako 17-latek i zachowa uprawnienia przez wymagane trzy lata, będzie mogła w przyszłości spełnić warunek ustawowy już około 20. roku życia.
We wrześniu 2026 r. zmiana ta nie ma jeszcze praktycznego znaczenia dla motocyklistów, ponieważ pierwsi kierowcy, którzy uzyskali kategorię B w wieku 17 lat na nowych zasadach, osiągną trzyletni staż dopiero w 2029 r.
Motocykl trójkołowy na kategorię B. Pojemność silnika nie jest ograniczona
Znacznie mniej znanym rozwiązaniem jest możliwość prowadzenia motocykla trójkołowego. Została ona wprowadzona ustawą z 4 października 2018 r., która rozszerzyła uprawnienia osób posiadających kategorię B od co najmniej trzech lat.
Obowiązujący przepis nie wskazuje w odniesieniu do motocykla trójkołowego ani maksymalnej pojemności silnika, ani limitu 11 kW znanego z motocykli dwukołowych klasy 125. To właśnie dlatego kierowca samochodu spełniający ustawowy warunek stażu może legalnie prowadzić niektóre trójkołowe maszyny z silnikami o pojemności zdecydowanie większej niż 125 cm sześc.
Cel tej zmiany był szerszy niż wyłącznie ułatwienie dostępu do mocnych skuterów. Podczas prac nad ustawą w Senacie wskazywano między innymi na sytuację osób z niepełnosprawnościami, które mogą uzyskać kategorię B, ale ze względu na ograniczenia zdrowotne mają problemy z uzyskaniem prawa jazdy kategorii A. Nowelizacja otworzyła im możliwość korzystania z motocykli trójkołowych.
Nie każdy motocykl na trzech kołach spełni wymagania
Trzy koła nie oznaczają jednak automatycznie, że pojazd można prowadzić na podstawie kategorii B. Kluczowa pozostaje jego klasyfikacja homologacyjna.
Europejskie rozporządzenie nr 168/2013 wyróżnia kategorię L5e obejmującą trzykołowe pojazdy silnikowe. Przepisy unijne zawierają przy tym szczegółowe zasady dotyczące sposobu klasyfikowania kół.
Jeżeli dwa koła zamontowane na tej samej osi znajdują się na tyle blisko siebie, że odległość pomiędzy środkami powierzchni ich styku z podłożem wynosi nie więcej niż 460 mm, są traktowane dla celów homologacyjnych jako koła bliźniacze, czyli jedno koło. W konsekwencji konstrukcja z dwoma bardzo blisko ustawionymi przednimi kołami nie musi być prawnie traktowana jako motocykl trójkołowy kategorii L5e.
To właśnie dlatego przy zakupie dużego trójkołowego skutera lub motocykla nie należy opierać się wyłącznie na jego wyglądzie. Decydująca jest homologacja konkretnego pojazdu i dane znajdujące się w dokumentach.
Kategorie A1, A2 i A mają inne limity
Warto odróżnić przepisy dotyczące kategorii B od standardowych kategorii motocyklowych. Prawo jazdy kategorii A1 pozwala prowadzić motocykl do 125 cm sześc., o mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej nie większym niż 0,1 kW/kg. Pozwala również prowadzić motocykl trójkołowy o mocy nieprzekraczającej 15 kW.
Kategoria A2 obejmuje motocykle o mocy do 35 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,2 kW/kg, a także motocykle trójkołowe do 15 kW. Kategoria A daje natomiast zasadniczo pełne uprawnienia motocyklowe.
W przypadku kategorii B mechanizm jest inny. Nie jest ona kategorią motocyklową, lecz ustawa przyznaje jej posiadaczom dodatkowe uprawnienia obowiązujące na terytorium Polski. Dlatego przy planowaniu zagranicznej podróży motocyklem nie wolno automatycznie zakładać, że polskie rozszerzenie kategorii B zostanie uznane w innym państwie na identycznych zasadach.
Kategoria B obejmuje również motorowery
Posiadacz prawa jazdy kategorii B może również kierować pojazdami przewidzianymi dla kategorii AM. Obejmuje to między innymi motorowery, czyli pojazdy dwu- lub trójkołowe, których konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h i które spełniają pozostałe ustawowe wymagania właściwe dla tej kategorii.
W tym przypadku nie obowiązuje dodatkowy trzyletni okres posiadania kategorii B. Trzy lata dotyczą szczególnego uprawnienia do jazdy motocyklem klasy 125 oraz motocyklem trójkołowym.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.