Nie oznacza to jednak, że skarbówka kontroluje obecnie wszystkich korzystających z ulg – tak szerokiej tezy nie potwierdzają dostępne dane.
Fiskus może sprawdzić PIT sprzed kilku lat
Automatyczne przyjęcie deklaracji, otrzymanie zwrotu podatku czy brak kontaktu ze strony urzędu bezpośrednio po złożeniu PIT nie przesądzają, że rozliczenie nie zostanie ponownie zweryfikowane. Jak opisywał serwis Prawo.pl, urzędy skarbowe prowadzą czynności dotyczące prawidłowości stosowania ulg podatkowych. Grzegorz Grochowina z KPMG zwracał uwagę, że podatnik korzystający z preferencji musi być przygotowany na wykazanie, że rzeczywiście spełniał warunki do odliczenia.
Istotny jest przy tym sposób liczenia terminu przedawnienia. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że dokumentację podatkową należy co do zasady przechowywać do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wynosi on pięć lat, liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Nie jest więc prawidłowym uproszczeniem stwierdzenie, że urząd zawsze może kontrolować rozliczenie jedynie przez pięć lat od dnia złożenia deklaracji. Dodatkowo w określonych prawem przypadkach bieg przedawnienia może zostać zawieszony albo przerwany, co wydłuża okres, w którym zobowiązanie pozostaje otwarte.
Ulga na dzieci pod kontrolą urzędu skarbowego
Jednym z obszarów, w których mogą pojawiać się spory z fiskusem, jest ulga prorodzinna. Szczególnie skomplikowane bywają rozliczenia rodziców po rozwodzie lub w separacji. Nie wystarczy bowiem samo formalne posiadanie władzy rodzicielskiej – znaczenie mają warunki określone w ustawie i rzeczywista sytuacja dziecka.
Ministerstwo Finansów wskazuje, że w przypadku braku porozumienia między rodzicami zasady podziału ulgi zależą od sytuacji rodzinnej. Jeżeli rodzice po rozwodzie lub w czasie separacji wspólnie wykonują władzę rodzicielską w ramach pieczy naprzemiennej albo dziecko ma takie samo miejsce zamieszkania jak oboje rodzice, odliczenie jest dzielone po połowie. W pozostałych przypadkach pełną ulgę stosuje rodzic, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Kwoty odliczenia pozostają znaczące. Ulga wynosi 92,67 zł miesięcznie na pierwsze dziecko i tyle samo na drugie, 166,67 zł miesięcznie na trzecie oraz 225 zł miesięcznie na czwarte i każde kolejne dziecko. Rocznie daje to odpowiednio 1112,04 zł, 1112,04 zł, 2000,04 zł oraz 2700 zł. Przy jednym dziecku obowiązują ponadto limity dochodów: 112 tys. zł dla małżonków rozliczanych zgodnie z ustawowymi warunkami oraz dla osoby samotnie wychowującej dziecko, a 56 tys. zł dla podatnika niepozostającego w małżeństwie i niespełniającego warunków samotnego wychowywania dziecka.
Rozwiedzeni rodzice i spór o prawo do ulgi
Prawo.pl zwracało uwagę, że właśnie sytuacja rodziców żyjących osobno może prowadzić do szczegółowej weryfikacji. Fiskus może badać, jak faktycznie wyglądała opieka nad dzieckiem i czy informacje przedstawione w zeznaniu odpowiadają rzeczywistości. W postępowaniu dowodowym nie musi ograniczać się wyłącznie do dokumentów przedstawionych przez podatnika.
W praktyce spory mogą dotyczyć między innymi miejsca zamieszkania dziecka, wykonywania władzy rodzicielskiej oraz sposobu podziału ulgi. Przy ocenie okoliczności konkretnej sprawy urząd może korzystać również z zeznań świadków. Dlatego w przypadku konfliktu między rodzicami samo wpisanie określonej kwoty do zeznania nie przesądza jeszcze o prawie do odliczenia.
Ulga rehabilitacyjna i dokumenty wymagane przez fiskusa
Kolejnym obszarem wymagającym odpowiedniego udokumentowania jest ulga rehabilitacyjna. Zgodnie z aktualnymi informacjami Ministerstwa Finansów mogą z niej korzystać osoby z niepełnosprawnością oraz podatnicy mający na utrzymaniu osobę z niepełnosprawnością, jeśli ponoszą wydatki rehabilitacyjne albo wydatki ułatwiające wykonywanie czynności życiowych. Sam status emeryta lub rencisty nie daje prawa do odliczenia.
Podatnik powinien posiadać dokument potwierdzający poniesienie wydatku, a także odpowiedni dokument dotyczący niepełnosprawności, na przykład orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, decyzję o przyznaniu określonego rodzaju renty albo orzeczenie dotyczące osoby przed ukończeniem 16. roku życia. Przy osobie pozostającej na utrzymaniu znaczenie ma również limit jej dochodów. Dla rozliczenia za 2025 r. wynosi on 22 546,92 zł, przy czym części świadczeń wskazanych w przepisach nie uwzględnia się przy jego obliczaniu.
Prawo.pl opisywało przypadek podatniczki samotnie wychowującej dziecko, którą urząd wezwał w związku z rozliczeniem za 2023 r. Fiskus oczekiwał dokumentów potwierdzających zastosowane preferencje, między innymi faktur i dokumentacji związanej z niepełnosprawnością. Postępowanie zakończyło się dla podatniczki korzystnie. Serwis przytaczał również jej relację, zgodnie z którą podobne wezwania miały otrzymywać inne osoby korzystające z ulgi rehabilitacyjnej. Nie stanowi to jednak dowodu na kontrolowanie wszystkich podatników korzystających z tej preferencji.
Ulga termomodernizacyjna do 53 tys. zł
Duże kwoty odliczeń sprawiają, że szczególnego znaczenia nabiera również prawidłowe rozliczenie ulgi termomodernizacyjnej. Limit wynosi 53 tys. zł na podatnika w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych w należących do niego lub współnależących budynkach. W przypadku małżonków, jeżeli każde z nich spełnia warunki do odliczenia, ich indywidualne limity mogą łącznie wynieść 106 tys. zł.
Prawo do ulgi trzeba udokumentować odpowiednią fakturą. Fiskus może również sprawdzić, czy wydatek rzeczywiście mieścił się w ustawowym katalogu oraz czy przedsięwzięcie zostało zakończone w wymaganym terminie. Co do zasady inwestycja powinna zostać zrealizowana w ciągu trzech kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Jeżeli warunek nie zostanie spełniony, wcześniej odliczoną kwotę trzeba doliczyć do dochodu lub przychodu w odpowiednim zeznaniu.
Kotły gazowe i olejowe poza ulgą od 2025 r.
Istotna zmiana dotyczy katalogu wydatków. W rozliczeniu wydatków poniesionych w 2024 r. katalog obejmował między innymi kotły gazowe kondensacyjne i kotły olejowe kondensacyjne oraz ich montaż. W katalogu dotyczącym wydatków ponoszonych od 2025 r. takich pozycji już nie ma. Nadal można natomiast rozliczać, po spełnieniu warunków, między innymi ocieplenie budynku, stolarkę okienną i drzwiową, pompy ciepła, fotowoltaikę, magazyny energii i ciepła czy wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła.
Ta różnica ma zasadnicze znaczenie podczas ewentualnej kontroli. Urząd powinien oceniać prawo do odliczenia według przepisów właściwych dla danego roku, dlatego sam fakt, że określone urządzenie nie znajduje się obecnie w katalogu ulgi, nie przesądza automatycznie o nieprawidłowości wcześniejszego rozliczenia.
Zwrot ulgi podatkowej wraz z odsetkami
Jeśli weryfikacja wykaże, że podatnik pomniejszył podatek albo dochód bez podstawy prawnej, może być konieczna korekta rozliczenia i zapłata powstałej zaległości podatkowej. Ministerstwo Finansów wskazuje, że od zaległości podatkowej nalicza się odsetki za zwłokę. Podatnik powinien więc liczyć się z tym, że finansowym skutkiem zakwestionowania ulgi może być nie tylko utrata odliczenia, ale również dodatkowy koszt związany z upływem czasu.
Nie każda pomyłka oznacza jednak automatycznie odpowiedzialność karną skarbową. Samo stwierdzenie, że ulga została rozliczona nieprawidłowo, i obowiązek dopłaty podatku należy odróżnić od sytuacji, w której organ ustala, że podatnik świadomie podał nieprawdę lub zataił informacje w sposób mogący wypełniać znamiona czynu zabronionego. Ewentualna odpowiedzialność na podstawie Kodeksu karnego skarbowego wymaga oceny konkretnych okoliczności sprawy.
Dokumenty podatkowe potrzebne przez lata
Najpraktyczniejsza konsekwencja dla podatników jest prosta: faktur i innych dokumentów potwierdzających prawo do ulgi nie należy wyrzucać zaraz po otrzymaniu zwrotu podatku. Ministerstwo Finansów wskazuje, że dokumentację podatkową należy przechowywać do czasu przedawnienia zobowiązania. Standardowo jest to pięć lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, ale termin może w szczególnych sytuacjach zostać wydłużony wskutek jego zawieszenia lub przerwania.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.