Ministerstwo Obrony Narodowej przygotowało projekt rozporządzenia dotyczącego przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2027 r. Zgodnie z projektowanymi przepisami kwalifikacja ma zostać formalnie ogłoszona 15 stycznia 2027 r., natomiast powiatowe komisje rozpoczną pracę 1 lutego i zakończą ją 30 kwietnia 2027 r. Całe przedsięwzięcie zaplanowano na 64 dni robocze.
Skala przyszłorocznej kwalifikacji będzie większa od tegorocznej. W 2026 r. przewidziano wezwanie około 235 tys. osób. W przyszłym roku ma to być około 245 tys., czyli o mniej więcej 10 tys. więcej. Ministerstwo Obrony Narodowej wiąże organizację kwalifikacji przede wszystkim z potrzebą aktualizowania ewidencji wojskowej i określania zdolności obywateli do służby w Siłach Zbrojnych RP.
Samo wezwanie na kwalifikację wojskową nie oznacza powołania do wojska ani skierowania do odbywania służby. Jest to procedura administracyjno-medyczna wynikająca z ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Jednym z jej głównych celów jest ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby wojskowej oraz uporządkowanie danych znajdujących się w ewidencji wojskowej.
Wezwania dla mężczyzn urodzonych w latach 2003–2008
Podstawową grupą objętą kwalifikacją w 2027 r. mają być mężczyźni urodzeni w 2008 r. W przyszłym roku będzie to rocznik podstawowy, czyli mężczyźni kończący 19 lat.
Na tym jednak lista się nie kończy. Obowiązek ma dotyczyć również mężczyzn urodzonych w latach 2003–2007, którzy z różnych powodów nie mają dotychczas określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.
Do komisji będą kierowane również osoby, które podczas kwalifikacji wojskowej w 2025 lub 2026 r. zostały uznane przez powiatowe albo wojewódzkie komisje lekarskie za czasowo niezdolne do służby ze względu na stan zdrowia. Dotyczy to osób, których okres czasowej niezdolności upłynie przed zakończeniem kwalifikacji w 2027 r.
Osobną grupę tworzą osoby, których okres czasowej niezdolności zakończy się później, ale które przed końcem przyszłorocznej kwalifikacji złożą wniosek o ponowne ustalenie kategorii zdolności na zasadach przewidzianych w ustawie o obronie Ojczyzny.
Kwalifikacja wojskowa kobiet. Decydują kwalifikacje i zawód
Wezwania nie będą kierowane wyłącznie do mężczyzn. Projekt dotyczący 2027 r. obejmuje również kobiety urodzone w latach 2000–2008, jeżeli posiadają kwalifikacje uznawane za przydatne do służby wojskowej albo kształcą się w celu ich zdobycia i w roku szkolnym lub akademickim 2026/2027 kończą odpowiednią naukę. Warunkiem jest także to, że wcześniej nie stawały do kwalifikacji wojskowej.
Ustawa o obronie Ojczyzny precyzyjnie określa, jakie kwalifikacje mogą mieć znaczenie dla wojska. Chodzi o wykształcenie lub uprawnienia zawodowe potrzebne w zawodach medycznych, weterynaryjnych, morskich i lotniczych, a także o kwalifikacje psychologów, rehabilitantów, radiologów, diagnostów laboratoryjnych, informatyków, teleinformatyków, nawigatorów oraz tłumaczy.
Nie oznacza to zatem, że wszystkie kobiety z roczników 2000–2008 automatycznie otrzymają wezwania. Kluczowe znaczenie ma rodzaj posiadanego wykształcenia, zawodu albo kierunku kształcenia oraz spełnienie pozostałych warunków wynikających z przepisów.
Kwalifikacja wojskowa również dla ochotników i osób do 60. roku życia
Projekt przewiduje także możliwość udziału osób, które ukończyły 18 lat i dobrowolnie zgłoszą się do kwalifikacji wojskowej.
Procedura może objąć ponadto osoby z nieuregulowanym stosunkiem do służby wojskowej, które nie mają określonej kategorii zdolności do czynnej służby. W ich przypadku możliwość zgłoszenia się istnieje do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 60 lat.
W praktyce przyszłoroczna kwalifikacja obejmie więc znacznie więcej grup niż jedynie 19-letnich mężczyzn. Jej zakres wynika zarówno z podstawowego obowiązku dotyczącego konkretnego rocznika, jak i konieczności ponownego zbadania części osób, uregulowania ich statusu oraz pozyskania do ewidencji informacji o kwalifikacjach istotnych z punktu widzenia Sił Zbrojnych RP.
Co dzieje się podczas kwalifikacji wojskowej
Kwalifikacja rozpoczyna się od sprawdzenia tożsamości osoby wezwanej. Następnie przeprowadzane są czynności związane z oceną stanu zdrowia, w tym badania lekarskie, a w przewidzianych przypadkach także badania psychologiczne. Na tej podstawie określana jest kategoria zdolności do służby wojskowej.
Dane osoby podlegającej kwalifikacji zostają wprowadzone lub zaktualizowane w ewidencji wojskowej. Procedura obejmuje również wstępne przeznaczenie do poszczególnych form służby, a w odpowiednich przypadkach nadanie stopnia szeregowego i przeniesienie do pasywnej rezerwy. Na zakończenie wydawane jest zaświadczenie potwierdzające stawienie się do kwalifikacji oraz określoną kategorię zdolności.
Osoba wezwana powinna mieć ze sobą dowód osobisty albo inny dokument pozwalający na potwierdzenie tożsamości. Potrzebne mogą być także dokumenty dotyczące wykształcenia, kontynuowania nauki, posiadanych kwalifikacji i uprawnień zawodowych, na przykład prawa jazdy. Jeżeli stan zdrowia może mieć znaczenie dla orzeczenia komisji, należy przedstawić również posiadaną dokumentację medyczną.
Kategorie wojskowe A, B, D i E
Po przeprowadzeniu procedury komisja może określić jedną z kategorii zdolności do służby.
Kategoria A oznacza zdolność do służby wojskowej. Kategoria B oznacza czasową niezdolność do służby i jest stosowana w sytuacji, gdy stan zdrowia obecnie uniemożliwia służbę, ale istnieją rokowania odzyskania zdolności.
Kategoria D oznacza niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkami wynikającymi z przepisów dotyczącymi określonych stanowisk w Wojskach Obrony Terytorialnej. Kategoria E oznacza natomiast trwałą i całkowitą niezdolność do służby wojskowej zarówno w czasie pokoju, jak również po ogłoszeniu mobilizacji i w czasie wojny.
Niestawienie się na kwalifikację wojskową. Grzywna i doprowadzenie przez policję
Wezwania na kwalifikację wojskową nie należy ignorować. Ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje instrumenty pozwalające organom administracji doprowadzić do wykonania obowiązku.
Jeżeli osoba podlegająca kwalifikacji bez uzasadnionej przyczyny nie pojawi się w wyznaczonym miejscu i terminie, właściwy wójt, burmistrz albo prezydent miasta może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia. Możliwe jest również zarządzenie przymusowego doprowadzenia przez policję.
Niezależnie od administracyjnych środków przymusu art. 681 ustawy o obronie Ojczyzny przewiduje odpowiedzialność osoby, która wbrew obowiązkowi nie stawia się do kwalifikacji przed właściwym organem albo komisją, nie zgłasza się w celu uregulowania stosunku do obowiązku obrony lub uchyla się od innych wskazanych w ustawie obowiązków. Przepisy przewidują w takim przypadku karę ograniczenia wolności albo grzywny.
Ważne jest również to, że samo nieotrzymanie indywidualnego wezwania nie zawsze oznacza zwolnienie z obowiązku. Informacje o kwalifikacji publikowane są także w obwieszczeniach wojewodów, określających grupy osób objętych obowiązkiem oraz zasady jego wykonania. Szczegółowy termin i miejsce stawiennictwa są następnie określane dla konkretnych osób.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.