Nie jest to przypadkowy zbiór pamiątek. Poszczególne działy Muzeum wybrały przedmioty, które opowiadają o ich pracy, zbiorach i sposobie patrzenia na dziedzictwo. Razem tworzą portret instytucji w 2026 roku - miejsca, które bada przeszłość, chroni ją i szuka nowych sposobów, by opowiadać o niej kolejnym pokoleniom.
Ślady przeszłości
Wśród artefaktów przygotowanych przez Zespół Działów Archeologicznych znalazł się współcześnie wykonany w ramach archeologii eksperymentalnej wiór krzemienny z krzemienia czekoladowego, surowca występującego na obrzeżach Gór Świętokrzyskich. Przedmiot przypomina, że archeologia to nie tylko odkrywanie pozostałości dawnych społeczności, ale również próba zrozumienia, jak człowiek przed tysiącami lat potrafił wykorzystywać dostępne mu materiały i technologie.
Miniaturowa replika flaszy z kryzą nawiązuje do naczyń charakterystycznych dla społeczności młodszej epoki kamienia, która około 5,5 tysiąca lat temu wznosiła grobowce kujawskie. Tego rodzaju naczynia odkrywano m.in. na cmentarzysku megalitycznym w Sarnowie, gdzie Muzeum prowadzi badania od 1950 roku. Replika symbolizuje więc zarówno odległą historię, jak i ciągłość pracy kolejnych pokoleń archeologów.
W kapsule znalazły się również kopie zabytków związanych z wierzeniami i tożsamością dawnych społeczności - m.in. grzechotki z cmentarzyska z wczesnej epoki żelaza w Łodzi-Rudzie Pabianickiej, która ma odpędzać złe moce, oraz szklanego koralika z okresu kultury przeworskiej. Obecność kopii koralika w kapsule wiąże się z symbolicznym życzeniem pomyślności Muzeum i nadzieją na kolejne odkrycia archeologiczne.
Życzenie zapisane na pierścieniu
Szczególne miejsce zajmuje replika średniowiecznego pierścienia dziewięciokątnego z Tumu, datowanego na drugą połowę XI - początek XII wieku. Na jego bocznych ścianach znajduje się łacińska inskrypcja:
+TOT VIVAS FELIX QVOT VIVIT TEPORA FENIX
czyli: „Obyś żył szczęśliwy, ile czasu żyje Feniks”.
W kontekście modernizacji Muzeum życzenie to nabiera dodatkowego znaczenia. Przedmiot, który przed wiekami był osobistą pamiątką i wyrazem życzliwości, dziś symbolicznie przekazuje dobre życzenia na przyszłość instytucji.
- Nasz projekt to Feniks, dlatego ten przedmiot jest symboliczny - mówił podczas konferencji prasowej 23 września br. dr Dominik Kacper Płaza, dyrektor Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.
Codzienność i tradycja
Zespół Działów Etnograficznych sięgnął po niewielkie przedmioty, które dobrze oddają charakter codziennej pracy z dziedzictwem kultury tradycyjnej. W kapsule znalazły się m.in. guziki wykorzystywane podczas konserwacji i uzupełniania strojów ludowych oraz fragment słomianego pająka ludowego - tradycyjnej dekoracji wykonywanej z naturalnych materiałów. Niewielkie przedmioty przypominają, że dziedzictwo kulturowe tworzą nie tylko zabytki, ale również rzemiosło, materiały, techniki, ornamenty i przedmioty codziennego użytku.
W kapsule jest też samo Muzeum
Część zawartości kapsuły dokumentuje działalność Muzeum w 2026 roku. Dział Naukowo-Oświatowy przekazał prototyp pionka do gry edukacyjnej „Średniowieczne miasto”. Powstał on jako efekt spotkań, dyskusji i kolejnych modyfikacji projektu. Gra od lat stanowi część oferty edukacyjnej Muzeum.
Z kolei Dział Konserwacji i Badań nad Zabytkami przekazał foldery z seminariów konserwatorskich „Poznać zabytek” i „Materia prima”. To ślad mniej widocznej, ale fundamentalnej części działalności muzealnej - badań, dokumentacji, konserwacji i ochrony zabytków. Do kapsuły trafiły również: ulotka Działu Widowisk Lalkowych, zakładka oraz ekslibris.
Dział Numizmatyczny przekazał zestaw 50 monet o nominale 1 zł oraz banknoty o nominałach 10, 20, 50 i 100 zł. Dziś są elementem codziennego obiegu, w przyszłości mogą stać się świadectwem systemu pieniężnego i codziennego życia w Polsce w 2026 roku.
Obok artefaktów przygotowanych przez działy merytoryczne w kapsule znalazły się także akt erekcyjny, gazeta z 23 września 2026 r. oraz zaproszenie na konferencję prasową Muzeum. Akt erekcyjny ma szczególny kontekst - jego umieszczenie w kapsule nastąpiło niemal dokładnie 67 lat po wkopaniu kamienia węgielnego pod budynek C, które miało miejsce 22 września 1959 roku.
Głosy przyszłości
W kapsule znalazł się także zapis osobistych wyobrażeń o przyszłości Muzeum. Zaproszeni goście i pracownicy zostali poproszeni o dokończenie zdania: „Chciałabym/chciałbym, aby Muzeum w 2050 roku było miejscem…”.
Odpowiedzi stały się swoistym listem do przyszłości - zapisem tego, czego dziś życzymy Muzeum i jego odbiorcom. Pokazują, że przyszłość instytucji jest postrzegana nie tylko przez pryzmat budynku czy technologii, ale przede wszystkim ludzi, wiedzy, pamięci i relacji z odbiorcami.
- Niech będzie to muzeum, które chroni pamięć, ale nie ogląda się wyłącznie wstecz. Które pokazuje, skąd przyszliśmy, pomaga zrozumieć, kim jesteśmy i zachęca do rozmowy o tym, dokąd zmierzamy. (…) A jeśli ktoś otworzy tę kapsułę za kolejne pokolenie, chciałabym, aby znalazł w niej nie tylko słowa o muzeum, lecz także dowód na to, że w 2026 roku mieliśmy odwagę marzyć o jego przyszłości i zapał, żeby ją budować - mówi Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego.
- Chciałabym, aby było to miejsce, do którego przychodzi się z ciekawości, zostaje z zachwytu, a wychodzi z myślą, że nasza historia i dziedzictwo są znacznie ciekawsze i wielowymiarowe niż kiedykolwiek sądziliśmy - mówi Małgorzata Kania, dyrektor Departamentu Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.
- Chciałbym, aby Muzeum w 2050 roku było pomostem między dawnymi kulturami, który udowadnia, że mimo upływu tysiącleci ludzkie emocje zawsze były takie same - mówi dr Dominik Kacper Płaza, dyrektor Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.
- Chciałabym, aby Muzeum w 2050 roku było miejscem tętniącym życiem, domem muz, inspirującym kolejne pokolenia do poszukiwania wiedzy i piękna. Aby potrafiło opowiadać historię tak, że ożywa na nowo, a dawne cienie zyskują głos i twarz. Żeby było (…) - mówi Joanna Łuczywek, zastępca dyrektora ds. rozwoju i inwestycji Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.
A zespół Działu Konserwacji i Badań nad Zabytkami ujął swoją wizję przyszłości w jednym zdaniu: „Chciałabym/chciałbym, aby Muzeum w 2050 roku było miejscem, które przyciąga ludzi, a nie wyłącznie kurz”.
Wiadomość dla tych, którzy przyjdą po nas
Kapsuła czasu jest czymś więcej niż dokumentem modernizacji. To wiadomość od Muzeum z 2026 roku do przyszłych pokoleń. Dokumentuje teraźniejszość, a w 2050 roku sama stanie się świadectwem przeszłości. Znajdujące się w niej przedmioty opowiedzą wtedy nie tylko o historii Muzeum, ale także o tym, jak w 2026 roku wyglądała jego codzienność i jak wyobrażaliśmy sobie jego przyszłość.
O projekcie „Muzeum Otwarte”
Projekt Muzeum Otwarte – Faza II modernizacji Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, budynki „A” i „C” zlokalizowane na Placu Wolności w Łodzi jest realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.
Łączna wartość projektu: 102 427 527,90 zł
Dofinansowanie ze środków europejskich: 66 858 783,32 zł
Dofinansowanie z budżetu województwa łódzkiego: 35 568 744,58 zł
Modernizacja ma stworzyć warunki do dalszego rozwoju działalności Muzeum, zwiększyć możliwości prezentacji i udostępniania zbiorów oraz stworzyć bardziej funkcjonalną i dostępną przestrzeń dla mieszkańców Łodzi, turystów i wszystkich osób zainteresowanych historią i kulturą. Zakończenie realizacji projektu planowane jest na grudzień 2028 r.
Projekt realizowany w ramach działania FENX.07.01 „Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej”, Priorytet FENX.07 „Kultura” Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.
O Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym w Łodzi
Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi instytucja kultury Samorządu Województwa Łódzkiego jest jednostką o interdyscyplinarnym charakterze. Gromadząc zbiory w czterech działach merytorycznych, realizuje nie tylko zadania określone ustawowo dla placówek muzealnych, lecz także misję upowszechniania kultury.
Działalność Muzeum koncentruje się wokół dziejów człowieka, które są badane i upowszechniane przez Zespoły Działów Archeologicznych, Etnograficznych, Dział Numizmatyczny oraz Dział Widowisk Lalkowych. Prowadzona działalność edukacyjna ma na celu zachowanie i tworzenie tożsamości regionu w kontekście przemian kulturowych i cywilizacyjnych w Polsce i na świecie.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.