W 2026 roku przy ocenie prawa do pomocy znaczenie mają m.in. dochody gospodarstwa domowego, jego sytuacja życiowa oraz rzeczywista potrzeba, której wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić.
Pieniądze na konkretny wydatek
Zasiłek celowy różni się od świadczeń wypłacanych regularnie. Jest przyznawany w związku z określoną potrzebą osoby albo rodziny.
Ustawa o pomocy społecznej przewiduje, że pieniądze mogą zostać przeznaczone między innymi na zakup żywności, leków, wyrobów medycznych, leczenie, odzież czy niezbędne przedmioty gospodarstwa domowego.
Pomoc może również obejmować koszty ogrzewania mieszkania lub domu, w tym zakup opału. Przepisy pozwalają także pokryć część albo całość wydatków związanych z drobnymi remontami i naprawami w mieszkaniu.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba składająca wniosek otrzyma identyczną kwotę. Zasiłek celowy nie ma jednej, ustawowo ustalonej wysokości obowiązującej w całej Polsce.
Kryterium dochodowe w 2026 roku
Podstawowe kryteria dochodowe stosowane przy świadczeniach z pomocy społecznej pozostają w 2026 roku na poziomie obowiązującym od 1 stycznia 2025 roku.
Wynoszą:
- 1010 zł miesięcznie dla osoby samotnie gospodarującej,
- 823 zł miesięcznie na osobę w rodzinie.
W przypadku rodziny bierze się pod uwagę dochód wszystkich jej członków, a następnie porównuje go z kryterium właściwym dla liczby osób.
Dla dwuosobowej rodziny podstawowe kryterium wynosi więc 1646 zł, dla trzyosobowej 2469 zł, a dla czteroosobowej 3292 zł.
OPS sprawdza nie tylko wysokość dochodu
Dochód jest jednym z najważniejszych warunków przyznania pomocy, ale nie jedynym.
Pracownicy pomocy społecznej badają również sytuację życiową osoby składającej wniosek. Znaczenie mogą mieć m.in. bezrobocie, długotrwała lub ciężka choroba, niepełnosprawność, bezdomność, wielodzietność, zdarzenie losowe czy inne okoliczności powodujące problemy z samodzielnym zaspokojeniem podstawowych potrzeb.
W praktyce dwie osoby osiągające podobne dochody nie muszą więc otrzymać identycznej pomocy. OPS analizuje konkretną sytuację gospodarstwa domowego.
Zasiłek na leki i leczenie
Koszty leczenia należą do wydatków, które mogą zostać pokryte w ramach zasiłku celowego.
Pomoc może być szczególnie istotna dla osób przewlekle chorych, seniorów lub osób, które jednorazowo muszą ponieść wysoki koszt zakupu leków albo wyrobów medycznych.
Przy składaniu wniosku warto posiadać dokumenty pozwalające wykazać potrzebę poniesienia takiego wydatku. Mogą to być między innymi recepty, dokumentacja medyczna, faktury lub informacje o cenach potrzebnych leków.
Ostateczna decyzja należy jednak do organu prowadzącego postępowanie w sprawie pomocy społecznej.
Pomoc na opał i ogrzewanie
Ustawa wymienia ogrzewanie, w tym opał, wśród wydatków, które mogą zostać objęte zasiłkiem celowym.
Osoba mająca trudności z zakupem drewna, węgla lub innego paliwa wykorzystywanego do ogrzewania może więc wystąpić do OPS o wsparcie.
Nie istnieje jednak ogólnopolska stawka takiej pomocy. Ośrodek ocenia zarówno skalę potrzeby, jak i sytuację finansową gospodarstwa domowego.
W zależności od okoliczności zasiłek może pokryć całość kosztu albo jedynie jego część.
Dochód powyżej limitu nie zawsze oznacza odmowę
Przepisy przewidują wyjątek dla osób, których dochody przekraczają ustawowe kryterium.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach może zostać przyznany specjalny zasiłek celowy. Takie świadczenie nie podlega zwrotowi, ale jego wysokość jest ograniczona.
Dla osoby samotnie gospodarującej nie może przekroczyć kwoty jej kryterium dochodowego. W przypadku rodziny górną granicą jest odpowiednie kryterium dochodowe całej rodziny.
Możliwe jest również przyznanie zasiłku celowego lub pomocy rzeczowej pod warunkiem zwrotu części albo całości udzielonej pomocy.
Oznacza to, że niewielkie przekroczenie progu dochodowego nie powinno automatycznie powstrzymywać osoby znajdującej się w wyjątkowo trudnej sytuacji od złożenia wniosku.
Nie ma jednej gwarantowanej kwoty
Zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym.
Przepisy wskazują, na jakie potrzeby może zostać przeznaczony, ale nie określają jednej kwoty należnej każdemu wnioskodawcy.
OPS bierze pod uwagę m.in. rzeczywisty koszt wydatku, dochody gospodarstwa domowego, sytuację rodzinną i majątkową oraz inne okoliczności ujawnione podczas postępowania.
Może się więc zdarzyć, że wnioskodawca wystąpi o sfinansowanie całego zakupu opału lub leków, a przyznana zostanie tylko część potrzebnej kwoty.
Wywiad środowiskowy przed przyznaniem pieniędzy
Postępowanie w sprawie świadczeń z pomocy społecznej co do zasady wiąże się z przeprowadzeniem rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Pracownik socjalny ustala podczas niego sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby albo rodziny ubiegającej się o pomoc.
Ośrodek może wymagać dokumentów potwierdzających wysokość dochodu oraz wydatków wskazanych we wniosku.
Warto więc zgromadzić dokumenty dotyczące wynagrodzenia, emerytury, renty lub innych świadczeń, a w przypadku pomocy na konkretny wydatek również rachunki, faktury, recepty czy inne dokumenty potwierdzające jego wysokość.
Jak złożyć wniosek o pomoc
Osoba potrzebująca wsparcia powinna zwrócić się do ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania. W gminach, w których zadania pomocy społecznej realizuje centrum usług społecznych, sprawą może zajmować się właśnie ta instytucja.
We wniosku należy opisać sytuację i wskazać konkretną potrzebę, której gospodarstwo domowe nie jest w stanie samodzielnie sfinansować.
Może to być przykładowo zakup leków, żywności lub opału.
Po przeprowadzeniu postępowania organ wydaje decyzję administracyjną określającą, czy pomoc zostanie przyznana i w jakiej wysokości.
Podstawy prawne
- Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności art. 7, art. 8, art. 39, art. 41 i art. 107
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej
Źródła
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
- Portal Gov.pl
- Elektroniczny Dziennik Ustaw
- Orzecznictwo sądów administracyjnych
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.