Ważna data dla osób czekających na lekarza. Zmiany zaczną się już w sierpniu

Najważniejsza zmiana polega na rozszerzeniu centralnej e-rejestracji o osiem kolejnych zakresów ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Od 1 sierpnia do systemu będą mogły dołączać placówki prowadzące poradnie leczenia chorób naczyń, chorób zakaźnych, endokrynologii, hepatologii, immunologii, nefrologii, neonatologii oraz leczenia gruźlicy i chorób płuc. W praktyce pacjent będzie mógł wyszukiwać pierwszorazowe wizyty między innymi u angiologa, chirurga naczyniowego, specjalisty chorób zakaźnych, endokrynologa, hepatologa, immunologa, nefrologa, neonatologa i pulmonologa.

Rozszerzenie obejmuje zarówno poradnie dla dorosłych, jak i placówki udzielające świadczeń dzieciom. Nie oznacza jednak, że już pierwszego dnia sierpnia w centralnej bazie znajdą się wszystkie terminy ze wszystkich poradni w Polsce. Ministerstwo Zdrowia wyznaczyło świadczeniodawcom półroczny okres dostosowawczy, trwający od 1 sierpnia 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. Poszczególne placówki będą zatem włączane do systemu sukcesywnie.

Zgodnie z harmonogramem przedstawionym przez Centrum e-Zdrowia do 31 grudnia 2026 r. świadczeniodawcy realizujący przynajmniej jeden z ośmiu nowych zakresów mają przekazać do centralnej e-rejestracji pełne harmonogramy wizyt. Od 1 stycznia 2027 r. Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł wstrzymywać płatności placówkom, które nie wykonają tego obowiązku. Natomiast od 1 lutego 2027 r. Fundusz ma płacić wyłącznie za świadczenia z tych zakresów, które zostaną zarejestrowane w centralnym systemie.

Zapisy do lekarza specjalisty przez IKP i aplikację mojeIKP

Centralna e-rejestracja jest wspólną, ogólnopolską bazą terminów świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Pacjent może wyszukać wizytę i dokonać zapisu przez Internetowe Konto Pacjenta na portalu pacjent.gov.pl albo za pomocą aplikacji mojeIKP. System pozwala określić preferowane miejsce, dzień i godzinę wizyty, a następnie porównać dostępne terminy w różnych placówkach.

Cyfrowy kanał nie zastępuje całkowicie tradycyjnej rejestracji. Pacjent nadal może zapisać się telefonicznie albo osobiście w przychodni. Różnica polega na tym, że pracownik placówki wprowadzi takie zgłoszenie do tej samej centralnej bazy. Pozwala to ograniczyć sytuacje, w których jedna osoba zajmuje kilka terminów w różnych poradniach, a informacje o zwolnionym miejscu pozostają tylko w lokalnym systemie konkretnego świadczeniodawcy.

Przy pierwszorazowej wizycie u specjalisty wymagającego skierowania pacjent musi mieć ważne e-skierowanie oraz prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ. Centralna e-rejestracja nie znosi obowiązujących zasad kierowania do poradni specjalistycznych. Zmienia natomiast sposób wyszukiwania terminu, zarządzania wizytą i przekazywania informacji pomiędzy pacjentem, placówką oraz systemem publicznej ochrony zdrowia.

Poczekalnia w centralnej e-rejestracji

Jedną z istotnych funkcji systemu jest tak zwana poczekalnia. Jeżeli pacjent nie znajdzie wolnego terminu spełniającego wskazane przez niego kryteria, może zostać wpisany do elektronicznej kolejki. System analizuje dostępność w wielu placówkach i automatycznie przydziela wizytę, kiedy pojawi się odpowiednie miejsce. Pacjent otrzymuje wówczas powiadomienie i może zaakceptować zaproponowany termin albo z niego zrezygnować.

W przypadku pierwszej wizyty u specjalisty system pokazuje terminy dostępne w określonym przedziale. Centrum e-Zdrowia wskazuje, że przy wyszukiwaniu pierwszorazowej konsultacji brane są pod uwagę najbliższe 40 dni. Jeśli w tym czasie nie ma wizyty odpowiadającej kryteriom pacjenta, poczekalnia może dalej monitorować kalendarze placówek. Mechanizm ma szczególne znaczenie wtedy, gdy inna osoba odwoła wizytę lub przeniesie ją na późniejszy dzień.

Pacjent może również samodzielnie zmienić lub odwołać termin przez Internetowe Konto Pacjenta albo aplikację mojeIKP. Odwołanie jest możliwe także w placówce oraz w odpowiedzi na przypomnienie SMS. Wspólna baza sprawia, że zwolnione miejsce może szybko trafić do kolejnej osoby oczekującej.

Ponad 700 tys. terminów zwolnionych przez pacjentów

Skala dotychczasowego wykorzystania centralnej e-rejestracji jest większa, niż wynikało z danych przytoczonych w marcu. Według informacji Centrum e-Zdrowia opublikowanych 3 czerwca 2026 r. za pośrednictwem systemu umówiono dokładnie 5 142 840 terminów, z czego zrealizowano ponad 2,6 mln. Z rozwiązania skorzystało 3 470 356 pacjentów.

Do centralnej puli wróciło 707 040 anulowanych terminów. Ponad 115 tys. z nich zostało następnie wykorzystanych przez innych pacjentów. Dane te pokazują, że łatwe odwoływanie wizyt może poprawić wykorzystanie dostępnych miejsc, ale nie oznacza automatycznie rozwiązania problemu kolejek. Czas oczekiwania nadal zależy przede wszystkim od liczby specjalistów, dostępności personelu oraz liczby świadczeń zakontraktowanych przez NFZ.

Wyniki badania użytkowników przeprowadzonego przez Centrum e-Zdrowia wskazują, że 96,2 proc. respondentów uznało wyszukiwanie terminu za łatwe. Ponad 70 proc. dobrze oceniło cały proces zapisywania się, a 86 proc. badanych poradziło sobie z nim samodzielnie przy pierwszej próbie. Badanie miało jednak ograniczoną skalę: objęło 2523 osoby, z których 1726 korzystało z e-rejestracji przez IKP lub mojeIKP.

Kardiolog, mammografia i test HPV już w obowiązkowym systemie

Rozszerzenie zaplanowane na 1 sierpnia jest drugim etapem wdrażania centralnej e-rejestracji. Od początku 2026 r. rozwiązanie obejmuje pierwszorazowe konsultacje kardiologiczne dla dorosłych i dzieci, mammografię wykonywaną w programie profilaktyki raka piersi oraz test HPV HR w programie profilaktyki raka szyjki macicy.

Dla tych trzech grup świadczeń okres dostosowawczy już się zakończył. Od 1 lipca 2026 r. każda wizyta lub badanie musi zostać zarejestrowane w centralnej e-rejestracji przed udzieleniem świadczenia, najpóźniej w dniu jego realizacji i przed wyznaczoną godziną. NFZ finansuje wyłącznie świadczenia umówione lub odnotowane w centralnym systemie. Nie oznacza to, że pacjent musi korzystać z internetu — zapis dokonany telefonicznie lub w rejestracji placówki również trafia do wspólnej bazy.

Według danych Centrum e-Zdrowia z 8 czerwca do systemu przystąpiło 96 proc. świadczeniodawców realizujących konsultacje kardiologiczne, 96 proc. placówek wykonujących mammografię oraz 89 proc. podmiotów przeprowadzających testy HPV HR. Łącznie było to niemal 93 proc. placówek objętych pierwszym etapem.

Wszystkie poradnie specjalistyczne w systemie do końca 2029 r.

Rozszerzenie centralnej e-rejestracji będzie kontynuowane etapami. Ministerstwo Zdrowia zakłada, że do 31 grudnia 2029 r. rozwiązanie obejmie wszystkie świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej finansowane przez NFZ. Oznacza to stopniowe przenoszenie harmonogramów poradni do jednej bazy i ujednolicanie zasad zarządzania terminami w skali kraju.

Kolejnym elementem systemu ma być asystent głosowy wykorzystujący algorytmy sztucznej inteligencji. Centrum e-Zdrowia zapowiada udostępnienie tej funkcji pacjentom od 1 października 2026 r. Narzędzie ma umożliwiać potwierdzanie, odwoływanie i zmianę terminów osobom korzystającym z telefonów stacjonarnych lub nieposługującym się internetem i smartfonami. Testy rozwiązania mają rozpocząć się wcześniej, jeszcze w sierpniu.

Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta, ocenia, że centralna e-rejestracja zwiększa przejrzystość systemu oraz wyrównuje dostęp do świadczeń niezależnie od miejsca zamieszkania. Dla pacjentów praktyczną zmianą będzie przede wszystkim możliwość sprawdzania terminów z wielu placówek, zarządzania wizytą bez ponownego kontaktu z rejestracją oraz automatycznego otrzymywania zwalnianych miejsc.

Źródła

1. Rynek Zdrowia, „To już pewne. Od sierpnia duże zmiany w zapisach do lekarzy specjalistów”.
2. Ministerstwo Zdrowia, „Centralna e-rejestracja”.
3. Centrum e-Zdrowia, „Rozwój centralnej e-rejestracji – rozpoczął się kolejny etap”, 3 czerwca 2026 r.
4. Centrum e-Zdrowia, „Centralna e-rejestracja rozwija się zgodnie z planem”, 8 czerwca 2026 r.
5. Centrum e-Zdrowia, „Placówki i pacjenci zadowoleni z pilotażu centralnej e-rejestracji”, 26 marca 2026 r.
6. Rzecznik Praw Pacjenta, „Centralna e-rejestracja rozszerza zakres świadczeń od 1 sierpnia 2026 r.”